Erakunde-mailako Bereizkeriaren Analisia: Konstituzioa vs. Hitzarmen Kolektiboak
Gaia: Bereizkeriaren Arazo Juridikoak
Gaiaren funtsezko eztabaida Konstituzioaren 14. artikuluaren (berdintasun printzipioa) eta Hitzarmen Kolektiboen (HK) indarraren arteko tentsioan datza. HK-ak 37. artikuluak arautzen ditu eta oinarrizko printzipioa da, indar loteslea baitu.
Hitzarmen Kolektiboen Hierarkia eta Konstituzioa
Hitzarmen Kolektiboak Konstituzioaren eta lege orokorraren azpian daude. Beraz, Konstituzioaren 9.3 artikuluan ezarritako hierarkia printzipioa aplikatuz, 14. artikuluko berdintasunerako eskubidea aldarrikatu ahal izango litzateke HK-aren aurka.
- Legezkotasun-printzipioa: Auzitegira jo daiteke, legeak lansari bera gizalaba eta gizasemeentzat arautzen baitu.
- Enpresaburuak ezin du bere burua zuritu soilik hitzarmenak dioena errespetatzen duela esanez.
Herriaren Defendatzailearengana jotzeak zentzua du, HK hori publikatu duenari eskatzeko, Konstituzioaren eta legearen aurkakoa delako.
Amaiak ezingo du KA-n babes-helegitea ezarri, 53.2 artikuluaren arabera, beste bide guztiak agortuta egon behar direlako.
Bereizkeriaren Aldeko eta Aurkako Argumentuak
Bereizkeriaren aldeko argudioa (Luis KPk, AB enpresako langileak):
9.2 artikulua aipatuz, benetako berdintasuna lortzeko bereizkuntza egitea posible dela argudiatzen da, emakume eta gizon alargunak egoera desberdinean daudelako. Hau kasuz kasu frogatu beharko litzateke (erkaketa, txostenak, etab.).
Bereizkeriaren aurkako argudioak:
- Epaileen Erkaketa (Asiera A): Ez da litekeena, 117.1 artikuluaren arabera epaileak independenteak baitira.
- Arraza (Maria A, ijitoa): 14. artikuluak arraza-bereizkeria debekatzen du. Bereizkuntza zuzena litzateke, berdintasun materiala apurtuz.
- Jaiotza (Extremadurako Legebiltzarra): 14. artikuluak jaiotzaren araberako bereizkeria debekatzen du. 139.1 artikuluak eskubide eta betebehar berdinak aitortzen dizkie Estatu osoan.
- Medikamentuen Erabilera (Ikertzaile batzuk):
- Prostatakoa balitz: 9.2arekin bereizkuntza litekeena da.
- Bihotzekoa balitz: Emakumeak ere sartu behar dira, 14. artikuluaren arabera.
- Adina (Oviedoko Udaletxea): 14. artikuluaren arabera adin-bereizkeria dago. Direktiba honek zeharkako bereizkeria debekatzen du, 31 urteko batek kargua berdin bete ahal duelako.