Enpresen Ekonomia eta Finantzaketa: Oinarrizko Kontzeptuak

Enpresa Etekina eta Kostuak

Enpresa etekina (Ee): produktuen salmentarekin lotutako guztizko sarreraren (SG) eta ekoiztu ahal izateko behar diren guztizko kostuen (KG) arteko aldea da. Ee = SG - KG.

Kostu motak

• Ekoizpen-kostua: ondasun edo zerbitzu bat ekoizteko erabili diren baliabideen diru-balioa da.
• Kostu finkoak (KF): ekoiztutako kopuruak aldatu arren berdin jarraitzen duten kostuak dira (adibidez, lokalaren alokairua edo mantentze-gastuak).
• Kostu aldakorrak (KA): ekoitzitako unitateekiko proportzionalak diren kostuak dira (adibidez, lehengaiak eta energia-kontsumoa).

KG = KF + KA.

Enpresen Finantzaketa eta Inbertsioak

Enpresek beren ondasunen eta zerbitzuen salmentarekin lortzen duten diru-balioa da. Enpresen finantzaketa: enpresak behar izaten dituen baliabideak, bere jarduera gauzatzeko egin beharreko inbertsioak finantzatzeko.

Finantzaketa iturriak

• Erreserbak: enpresaren aurrezkiak dira, banatu gabeko irabaziak.
• Merkataritza-kredituak: finantzaketa automatikoa da, enpresak hornitzaileei egindako erosketak ordaindu gabe uztean.
• Mailegua: enpresen jarduera finantzatzeko dirua da. Interesak, epeak eta hitzartutako baldintzak kontuan hartuta egin behar dira itzulketak.
• Autofinantzaketa: erabilera-kosturik ez duen arren, baliabide horiekin enpresatik kanpo eskuratuko litzatekeen errentagarritasuna lortu beharko luke.

Inbertsioaren gakoak

• Inbertsioa: etorkizunean etekin gehiago lortzeko asmoz diruari ematen zaion erabilera da.
• Likidezia: inbertsio batek diru bihurtzeko duen gaitasuna da.
• Errentagarritasuna: hasierako inbertsioen gainean etekin gehigarriak lortzeko gaitasuna.
• Akzioak: enpresa baten jabetza-ehunekoa adierazten duten tituluak.
• Interesa: bestearen dirua alokatzearen kostua da.

Dirua eta bere Funtzioak

Dirua: onartutako truke-bitartekoa edo ordainketa eta kobrantza-bitartekoa da.

Funtzioak

1. Truke-bitartekoa.
2. Balio-gordailua.
3. Kontu-unitate komuna: ondasun arteko alderaketak eta multzokatzeak egin daitezke.

Diru motak

• Legezko dirua: herrialde bakoitzak dituen txanpon eta billeteak.
• Banku-dirua: modu birtualean dagoen dirua.
• Txartelak: finantza-erakunde edo saltoki batek igorritako ordainketa-bitartekoa.