Zentral termikoak eta nuklearrak: funtzionamendua, erregaiak eta erreaktore motak

Laburpena

Testuak zentral termikoen funtzionamendu-etapak eta ziklo konbinatuko zentralen osagaiak azaltzen ditu, bai eta erregai fosilen kalteak eta horiek murrizteko neurriak ere. Gainera, energia nuklearraren prozesuaren faseak eta erreaktore nuklearren sailkapena (neutroien abiadura, erregaia, moderatzailea eta hozgarria) aurkezten ditu. Ikasleak energia sortzeko bi bide hauen oinarriak eta alderdi teknikoak ulertuko ditu.

Funtsezko puntuak

Zentral termikoek erregai fosilen energia beroan bihurtzen dute, eta beroa lurrunaren bidez energia mekaniko eta, ondoren, elektriko bihurtzen da.
Ziklo konbinatuko zentraletan gas naturaleko eta lurrun-turbinak daude; ikatzaren gasifikazioa gas errekuntzarekin egiten da.
Erregai fosilek baliabide naturalak agortzen dituzte, atmosfera, ura eta lurzorua kutsatzen dituzte eta bizidunei kalte egiten diete.
Karbono dioxidoak berotegi efektua sortzen du.
Erreakzio kimikoetan elektroiak aldatzen dira; erreakzio nuklearretan, berriz, nukleoak aldatzen dira.
Energia nuklearraren prozesuak hiru fase ditu: erregaia lortu eta prestatzea, irradiatzea eta hondakinak berreskuratu, tratatu eta biltzea.
Erreaktore nuklearrak neutroien abiaduraren, erregaiaren, moderatzailearen eta hozgarriaren arabera sailka daitezke.

Frogatu zeure burua

Zentral Termikoak

Zentral termikoek elektrizitatea sortzen dute erregai fosilekin.

Zentral Termikoen Funtzionamendu Etapak

Erregaiaren energia bero bihurtu.
Beroa lurrunarekin energia potentzial eta zinetiko bihurtu.
Lurrunaren energia mekaniko bihurtu.
Energia mekanikoa energia elektriko bihurtu.

Ziklo Konbinatuko Zentralak

Ziklo konbinatuko zentraletan gas naturaleko eta lurrun turbinak daude, ikatzaren gasifikazioa gas errekuntzarekin egiten da.

Hiru Unitate Nagusiak:

Gasifikazio unitatea (erregai solidoa).
Ziklo konbinatuko unitatea: Bi turbina eta berreskuratze galdara.
Airea zatikatzeko unitatea: behar den oxigenoa sortu.

Erregai Fosilak: Kalteak eta Neurriak

Erregai Fosilaren Kalteak:

Baliabide naturalak agortzea.
Atmosfera, ura eta lurzorua kutsatzea.
Bizidunei kalte egitea.

Neurriak:

Sufre kantitatea murriztea.
Sufre kantitate txikiko erregaiak erabiltzea.
Zentraletan bilketa iragazkiak instalatzea.

Karbono dioxidoak berotegi efektua sortzen du.

Nukleo Atomikoetako Energia

Erreakzio kimikoetan aldaketa batzuk egoten dira, nukleoen inguruan biraka dabiltzan elektroietan; erreakzio nuklearretan, aldiz, nukleoak eurak aldatzen dira.

Erregai kimiko bat agortu egiten da zabor bihurtuz. Aldiz, erregai nuklearrak ez daude «erabiltzeko prest», eta ez dira erabat agortzen.

Zentral nuklear askok uranio aberastua erabiltzen dute.

Erabili ondoren, erregai nuklearrak hondakin inerteak sortzen ditu.

Energia Nuklearraren Prozesuaren Faseak

Erregai nuklearra lortu eta prestatzea. Uranioa modu kimiko egokian transformatu ondoren, isotopo fisionagarriekin aberasten da.
Irradiatzea. Neutroiek erregaia irradiatzen dute; nukleo atomikoen fisioak energia sortzen du.
Berreskuratu, tratatu eta biltzea. Etapa honetan emankorrak diren material energetikoak berreskuratu eta hondakin erradiaktiboak tratatzen dira.

Erreaktore Nuklearren Sailkapena

Erreaktore nuklearrak modu askotan sailkatu daitezke:

Fusiozko erreakzioak sortzen dituzten neutroien abiaduraren arabera: erreaktore azkarrak eta erreaktore termikoak.
Erreaktoreak darabilen erregaiaren arabera: uranio naturala edo uranio aberastua.
Erabilitako moderatzailearen arabera: ur arina, ur astuna edo grafitoa.
Hozgarriaren arabera: Erreaktore batzuek ura erabiltzen dute hozteko (arina edo astuna).

Fisiozko Erreaktore Motak

Presioko uraren bidezko erreaktoreak (PWR). Urak hoztu eta moderaturiko erreaktore nuklearrak dira; apur bat aberasturiko uranioa erabiltzen dute erregaitzat.
Irakiten dagoen uraren bidezko erreaktoreak (BWR). Halako erreaktoreak oso hedatuta daude.
Grafitoz moderaturiko ur irakinezko erreaktoreak. Halako erreaktoreek grafitoa erabiltzen dute moderatzailetzat.

Ohiko galderak

Zer da zentral termiko bat?

Zentral termikoa erregai fosilekin elektrizitatea sortzen duen instalazioa da. Erregaiaren energia beroan bihurtzen da, eta beroak lurrunaren bidez energia elektriko bihurtzen du.

Zergatik da kaltegarria erregai fosila?

Baliabide naturalak agortzen ditu eta atmosfera, ura eta lurzorua kutsatzen ditu. Gainera, bizidunei kalte egiten die, eta karbono dioxidoak berotegi efektua sortzen du.

Zein da erreakzio kimiko eta nuklearraren arteko aldea?

Erreakzio kimikoetan nukleoen inguruko elektroiak aldatzen dira, baina erreakzio nuklearretan nukleoak berak aldatzen dira. Erregai nuklearrak ez dira erabat agortzen, eta hondakin inerteak sortzen ditu.

Zein erreaktore mota daude fisiozko erreaktoreen artean?

Testuak hiru mota aipatzen ditu: presioko uraren bidezko erreaktoreak (PWR), irakiten dagoen uraren bidezko erreaktoreak (BWR) eta grafitoz moderaturiko ur irakinezko erreaktoreak. PWRek apur bat aberasturiko uranioa erabiltzen dute.