Elebitasuna eta Hizkuntza Hezkuntza: Ezaugarriak eta Ereduak

Elebidunen Ezaugarriak

• X eta Y hizkuntzen kodeak naturalki erabiltzen ditu.
• Kodeen artean aldaketak egiten ditu (code switching/kode alternaketa).
• Esanahi berberak hizkuntza desberdinetan ulertzeko gai da. Ez ditu hitzez hitzeko itzulpenak egiten, pareko itzulpenak baizik.

Elebidunen artean maila desberdinak daude. Elebidun gehienek hizkuntza nagusi bat dute, familia-hizkuntza dena. Elebitasun orekatua 3 urte baino lehen lortzen da.

Gainera: elebidunak hizkuntzak erabiltzearen nahien mende daude, muga horiek gizarteak jartzen baititu.

Gizarte Elebitasuna

Gizarte batean hizkuntza talde desberdinak daude. Talde bakoitzak bere tokia edo gizarte-tokia du.

Hau dela eta, funtzioak ezberdinak dira:

• Hizkuntza nagusiak funtzio guztiak betetzen ditu.
• Hizkuntza gutxituak gizarte talde bakar batek erabiltzen du.

Hala ere, hizkuntza nagusi izateak ez du beti esan nahi gizarteko gehiengoaren familia-hizkuntza denik. Diglosia kasuetan (adibidez, euskara), hizkuntza gutxitua hiztun askoren familia-hizkuntza da, nahiz eta hizkuntza hegemonikoa nagusi izan gizartean.

Diglosia: beste hizkuntza ofizial hegemoniko batek hizkuntza ofizial zapaldu bat baztertzen duenean gertatzen da.

Hezkuntza Elebidunaren Ereduak

2.1) Hizkuntza Gutxituan Irakastea

Sistema honetan, hizkuntza gutxitua lantzen da, hizkuntza hegemonikoa menderatzen denean, eta hizkuntza gutxitu hau erabiltzen da irakaskuntzaren oinarritzat. Helburua bi hizkuntzetan komunikatzeko gai izatea da.

2.2) Murgiltzea edo Inmersioa

Murgiltze-ereduan, ikasleak etxean garatuen duen hizkuntzatik abiatuta, gutxien garatua ikasten du. Helburua bi hizkuntzetan komunikatzeko gai izatea da, eta garatuen hizkuntza galtzea ezinezkoa da.

2.3) Murgiltze-ereduaren Adibidea (Gaztelania)

Murgiltze-ereduan, gaztelania bere ama hizkuntza ez izan arren, kontrol ona lortzen du. Gaztelania galtzea ezinezkoa da, hizkuntza hegemonikoa den leku batean egonda.

2.4) Egoera Kritikoak: Hizkuntza Gutxituaren Ikasketa Eza

Inork ez du ikasten, guztiek gaztelania baitakite.

2.5) Hizkuntza Gutxituaren Indartzea (Ander/Ayub)

Ander eta Ayub kasuetan, hizkuntza gutxitua indartzen da (murgiltze-programekin, esate baterako).

Motibazioa eta Ekimenak

Agency: eragile izateko gaitasuna / iniziatiba.

Bi arrazoi nagusi daude: bikotekideekin komunikatu ahal izateko eta hizkuntza berri bat ikasteko nahia. Piller-en arabera, adinak ez du prozesua kondizionatzen (H2 kasuan).

Irakurtzearen Garrantzia (Ferrerren Ikuspegia)

Elebidun bati galdetuz gero zein hizkuntzatan irakurri edo idatzi ikasi duen, ez du erantzunik izango, bakarrik biak egiten dakiela esango du.

Ferrer-en ustez, hezkuntza elebidun batean idazten eta irakurtzen hizkuntza gutxituan ikasi behar da, eta aurrerago beste hizkuntza sartu (murgiltze-sistemen bidez).