Ekialdeko auzia
ARO VIKTORIARRA: Viktoria Iaren erregealdia (1837-1901). Garai honetan Erresuma Batuak inoiz lortutako lurralde hedapen handiena izan zuen. IRLANDAREN AUZIA:Britania handiko barne arazoa, Irlandak Independentzia eskuratzeko prozesuaren ondorioz sortua. TORIAK/WHIGAK: XIX. Mendearen erdialdetik aurrera Ingalaterran izan ziren Independentzia eskuratzeko politikoetariko bar, kontserbadorea/liberala hain zuzen. HAUTESKUNDE ERREFORMA: Disraelik 1867an eta Gladstonek 1884an egindako hauteskunde legearen aldaketak. Lehenak hauteskundeak demokratizatzea eta hauteskunde kopurua areagotzea ahalbidetu zuen, hirietako eskulangile eta langileei botoa emateko aukera eskaini, ez hala landako hirik gabeko nekazari eta langileei. Bigarrenak, berriz, hauteskunde eskubiea gehiago hedatu zuen, eta hauteskunde kopurua bost milioietara igo. BONAPARTISMOA:Napoleon IIIak ezarritako politika. Nahiz eta boterea herriak ematen zion, botere horrek autoritarioa izan behar zuela uste zuen. GREBAESKUBIDEA:Frantziako langileei Inperio Liberalaren garaian eman zitzaien kontzesioa, beraien eskubieak errebindikatzeko lanuzteak egitea ahalbidetzen ziena. KOMUNA:1871ko martxoan, prusiar tropak Frantziako hiribirua setiatzen ari zirenean piztu zen matxinada izan zen. IRAKAKUNTZA LAIKOA:Erakunde eta dotrina erlijioso bati lotuta ez dagoen hezkuntza sistema. DREYFUS AFERA: alfred dreyfus ofizial juduaren inguruan sortu zuen auzia. Traizoa egitea leporatu, eta froga faltsuak aurkeztu ostean, kondenatu egin zuen, antisemitismo nabarmena erakutsirik. Frantziako iritzi publikoan sekulako polemika eragin zuen. MONARKIA DUALA: Bi lurraldek, Austriak eta hungariak zehazki, enperadore bera eta gerra kanpo harremanetarako zein finantza ministro bereak zituzteneko aginte erregimena. TSARRA: Erruskiako enperadorea, gobernu sistema ezarri zuena. Haren borondatea lege gorena zen. AUTOKRAZIA: Norberaren gobernua esan nahi du. Gobernu sistema autoritarioa zen eta subiranotasunaren borondatea lege gorena zen. AUTOKRAZIA: Norberaren gobernua esan nahi du. Gobernu sistema autoritarioa esan nahi du eta subiranotasunaren borondatea lege gorena zen. Errusiako tsarri aplikatzen zitzaion gobernu sistema horri. ZEMSTOVA: 1864an Alexandro IIa tsarrak ezarritako tokiko gobernua. Gobernuaren herri batzarrak ziren eta 1917an sobietek edo langileen kontseiluek ordezkatu zituzten. SULTANA: Turkiako Inperioko subiranoa. Horrek sultan eta kalifa tituluak zituzten ESTATU TEOKRATIKOA:Buruzagi politikoak aldi berean buruzagi erlijioso diren estatu forma