Eboluzioaren Teoriak: Ikuspegi Historikoa
Fixismoa
G. Cuvier.
Tesia: Espezie guztiak independenteak dira, eta sortu zirenetik bere horretan iraun dute, inolako aldaketarik gabe.
Transformismoa
Egileak: Leclerc, Buffongo Kondea, Moreau de Maupertuis.
Tesia: Lehen espezieak denboran zehar transformatu egin ziren, eta horrela beste espezie batzuk sortu ziren.
Lamarkismoa
J.B. de Monet, Lamarckeko zalduna (Filosofia Zoologica, XIX. mendea).
Teoriaren oinarriak:
- Pixkanakako progresioa dago organismo sinpleetatik konplexuetaraino.
- Pixkanakako aldaketa horiek ingurunera moldatzeko premiaren ondorio dira.
- Erabiltzearen erabiltzeaz, organoak garatu eta perfekzionatu egiten dira.
- Geureganatutako karaktereak heredatu egiten dira, ingurunera moldatzeko arazorik izan ez dezagun. (Jirafen lepoa).
Teoriaren hutsuneak:
- Ezin zuen azaldu animaliaren borondatearen mende ez dauden karaktereen garapena (adibidez, espezie batzuen kamuflaje pigmentazioa).
- Ezin zuen azaldu subjektuaren borondatearen mende dauden ohitura asko. Adibidez, Txinan nesken oinak lotzea hazi ez daitezen ohitura zen, baina ohitura hori baztertu zirenetik Txinako nesken oinak normalak dira.
- Kode genetikoa eta herentziaren mekanismoaren aurkikuntza ez datoz bat geureganatutako karaktereak heredatu egiten diren teoriarekin. Nahiz eta Nadal oso ona izan, bere semea zerotik hasi beharko da.
Darwinismoa
Ch. Darwin eta A.R. Wallace.
Oinarrizko adierazpenak:
- Bizirik irauteko borroka sortzen da espezieen artean.
- Hautespen naturala da borroka horren ondorioa.
- Espezierik egokienek egiten dute beti aurrera.
- Ezaugarri egokiak dituztenak ondorengoengana igarotzen (transmititu) dira.
Arazoa:
Darwinen teoriak ez zuen, haatik, eboluzioaren mekanismoa zehatz-mehatz azaltzerik lortu. G. Mendelek geroago azaldu zuen.
Espezie baten barruan agertzen den aldakortasuna azaltzeko, genetikak dio:
- Zelularen kromosometan dagoen herentziako materialak ausazko aldaketak jasaten ditu (mutazioak).
- Ugalketa sexualak gurasoen karaktereen zorizko birkonbinatzeko bidea ematen du.
Ezaugarri askotariko indibiduo hauen gainean presioa egingo luke hautespen naturalak.