EAEko Nekazaritza-Paisaiak: Iruzkina eta Erronkak
EAEko Nekazaritza-Paisaien Iruzkina
Iruzkindu behar dugun mapan Euskal Autonomia Erkidegoko nekazaritza-paisaia desberdinak agertzen dira. Nekazaritza-paisaia nekazaritza-espazioaren morfologia edo itxura da. Inguru naturalaren eta bertan gizakiak egindako nekazaritza-jardueren emaitza da. Beraz, nekazaritza-espazioa faktore fisiko eta giza faktoreen elkarreraginaren emaitza da.
Ikus dezakegu EAEko bi nekazaritza-paisaia bereizten direla:
Euskal Kantauriarra
Ezaugarri Orokorrak
- Kokapena: Bizkaiko Golkoaren isurialdean.
- Inguru fisikoa: Erliebe gorabeheratsua eta klima ozeanikoa (prezipitazio erregular eta ugariak).
- Biztanleria: Nahiko urria, baserrietan sakabanatuta.
- Etxebizitzak: Harrizkoak, bi isurkiko teilatudunak eta hiru solairukoak.
Ustiategiak eta Lur-erabilera
- Ustiategiak: Baserrien inguruan antolatzen dira, neurri txikikoak (5-6 ha).
- Mota nagusiak:
- Etxaldea: Etxetik hurbil daudenak.
- Basoa: Aldapa edo altitude handieneko lurretan, basogintzarako lurzatiak heskaien bidez itxita.
- Landa-espazioaren erabilera ohikoenak: Baratzak, larre naturalak eta bazkak.
Jarduera Ekonomikoak
- Abeltzaintza: Bi mota nagusi:
- Behi-azienda: Erregimen intentsiboan esnetarako erabiltzen da eta erregimen estentsiboan haragitarako.
- Ardi-azienda: Altuerako larretan, latxa eta karrantzana arraza autoktonoak.
- Basogintza: Konifero exotikoak.
Euskal Mediterraneoa
Ezaugarri Orokorrak
- Kokapena: Mediterraneoko isurialdera ematen du, uren banalerroa hegoaldean kokatutako lurrak.
- Inguru fisikoa: Laborantzarako erliebe errazagoak eta klima mediterraneo kontinentalizatua.
- Biztanleria: Ugariagoa, erliebe mesedegarriagoari esker landa mekanizatu egin delako eta industrializazio-prozesua berandu iritsi delako.
- Populazioa: Pilatuta eta elkarrengandik bereizita dauden herri handietan bizi da.
Ustiategiak eta Lur-erabilera
- Ustiategiak: Neurria handitu egin da, errendimendua hobetzeko eta lursailak pilatzearen ondorioz.
- Teknikak: Modernizatu dira, ekoizpen-sistema laborantzen espezializaziora bideratuz.
- Landa-espazioaren erabilerak: Anitzak.
- Lehorreko lurrak: Zerealak eta mahastiak ekoizten dira.
- Nekazaritza ureztatua: Ebroko landetan eta barruko arro eta haran ureztatuetan.
- Produktuak: Artoa, bazkak, patatak eta baratzeko produktuak.
EAEko Landa-Eremuen Gaur Egungo Erronkak
Amaitzeko, aipatzekoa da EAEko landa-espazioak hainbat arazo dituela gaur egun:
- Landa-biztanleria zahartzen doa.
- Ustiategiek lehiakortasun txikia dute.
- Nekazaritza-jarduerak bertan behera uzten dira kasu askotan.
- Landa-espazioan bestelako erabilerak ezartzen dira, hala nola:
- Industriak
- Zerbitzuak
- Aisia-guneak
- Urbanizazioak
Konponbide Proposamenak
Honi aurre egiteko, honako neurriak hartu beharko genituzke:
- Gazteak landa-mundura integratu.
- Modernizazioa bultzatu.
- Lurrak eta makinak erosteko laguntzak eman.
- IKTak garatu.