Dirua, Inflazioa eta Bankuak: Azterketa Ekonomikoa

Dirua

Dirua: truke bitartekoa da. Funtzioak: truke bitartekoa (truke), kontu unitatea (gauzen balioa zehaztua) eta balio gordailua (aberastasuna gordetzeko).

Trukea

Trukea: trukatzaileen beharrizanak bateratu, ondasunen balioa zehazteko zailtasunak, zatigarriak ez diren ondasunak.

Salgai Dirua

Salgai dirua: ondasun bat diru bezala erabili: urria, balio egonkorrekoa, eskuz aldatzeko erraza, unitate txiki.

Metalezko Dirua, Paper Dirua, Diru Fiduziarioa

Gaur egungo dirua: ez dute baliorik, ez da urretan bihurgarria, orokorrean onartua izango denaren konfiantzan, legezko dirua.

Diru Eskaintza

Diru eskaintza: ekonomian zirkulazioan guztizko diru kopurua, eskudirua eta gordailuak.

Diru Eskaria

Diru eskaria: jendeak elkartrukeak egiteko behar duen dirua.

Bankuak

Bankuak: gordailuak jaso eta maileguak emateko baimena duten finantza erakundeak dira.

Gordailu Mota desberdinak

• Ageriko gordailuak: kontu korronteak.
• Aurrezki gordailua: aurrezki libretak.
• Eperako gordailuak: ezin da dirurik atera hitzartutako epea igaro arte baina interes gehiago.

Bankuen Funtzioak

Gordailuak jaso, maileguak eta kredituak eman: mailegua diru kantitatea ezagutzen denean eta kreditua diru kopurua ezagutzen ez denean.

Ordainketa Bideak

• Debitu txartela: diru kopurua berehala zorduntzen da.
• Kreditu txartela: ordainketa geroratzen da, transazioak eta beste batzuk.

Inflazioa

Inflazioa: epe jakin batean prezioak izandako gorakada. Inflazio tasa: prezioen igoeraren ehunekoa. Hiperinflazioa: %100tik gorako inflazioa. Deflazioa: prezioaren jaitsiera orokorra. Estanflazioa: inflazioa eta atzeraldi ekonomikoa. Azpiko inflazioa: aldakorrenak kanpoan uzten dituen inflazioa. Urte arteko inflazioa: iazko hilabetetik honakora.

Inflazioaren Kausak

• Eskariak eragindako inflazioa: eskariak eskaintza gainditzen duenenean prezioek gora egiten dute; keynesiarra eta monetarista.
• Kostuek eragindako inflazioa: enpresen ekoizpen kostuak igotzen badira produktuak garestiago saldu behar dira.
• Egitura ekonomikoak sortutako inflazioa: merkatuetan lehiarik ez dagoenean prezioak garestiagoak dira.

Inflazioaren Ondorioak

Erosteko ahalmenaren murrizpena, nazioarteko lehiakortasunaren galera, epe luzerako inbertsioen murrizpena, inflazioak inflazio gehiago sortzen du, errentaren banaketa distortzionatzen du.