Bigarren Mundu Gerra: Bake Konferentziak eta Gerraren Arrazoiak

Bake Konferentziak

Bigarren Mundu Gerra ez zen bake itun baten bidez amaitu. Bakea antolatu eta nazioarteko ordena berria ezarri zen. 1945ean, gerra amaitu aurretik, aliatuek hiru konferentzia egin zituzten:

• Yaltako eta San Frantziskoko konferentzietan, Nazio Batuen Erakundea (NBE) sortu zen. Horren helburuak gatazkak modu baketsuan konponduta bakeari eta nazioarteko segurtasunari eustea, nazioarteko lankidetza sustatzea eta eskubide berdintasunaren, herrien erabaki askearen eta oinarrizko giza eskubideen errespetua bermatzea ziren. Helburu horrekin, 1948an, Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsala aldarrikatu zuen.
• Potsdameko konferentzian, Alemania eta Berlin hiria okupazio militarreko lau gunetan banatzea adostu zen: estatubatuarra, britainiarra, frantsesa eta sobietarra.

1946an, gerra amaitu ondoren, bake itunak sinatu ziren herrialde batzuekin, eta Europako mugak berregokitu ziren. SESBk Baltikoan eta ekialdean zituen mugak zabaldu zituen, Poloniaren kontura. Azken hori konpentsatu egin zuten, ekialdeko muga Oder ibairaino hedatuz, Alemaniaren kontura. Alemania, Potsdamen ezarritako okupazio-guneetan zatitu zen. Italia armada anglo-amerikarrak okupatu zuen, eta koloniak galdu zituen; Japonia Estatu Batuen kontrolpean geratu zen, koloniak galdu zituen, eta Mantxuria Txinari eman zion. Eta Ekialdeko Europa milioika errusiar soldaduek hartu zuten.

Gerraren Arrazoiak

Gerraren oinarrizko arrazoia nazioarteko ezegonkortasuna izan zen. Alemaniak errebantxa nahi zuen, Versaillesko Ituna sinatzean bere burua zapalduta ikusi baitzuen. Horrez gain, 1929ko krisiak depresio ekonomikoa eragin zuen, eta ideologia totalitarioek gorakada izan zuten ondorioz.

Bat-bateko arrazoia estatu totalitarioen kanpo-politika oldarkorra izan zen. Estatu horiek Erroma-Berlin-Tokio ardatza sortu zuten. Politika oldarkor hori Nazioen Elkarteak eta mendebaldeko demokraziek ez zuten garaiz kontrolatu, eta gerra saihesteko lasaitze-politika egitea hautatu zuten.

Gerraren aurreko urteetan, Japoniak Mantxuria okupatu zuen, Italiak Abisinia eta Albania inbaditu zituen, eta Alemaniak Austria, Txekiako Sudete mendien ingurua eta ia Txekoslovakia osoa bereganatu zituen. Polonia inbaditu zuenean, 1939an, SESBrekin Alemaniaren eta Sobietar Batasunaren arteko ez erasotzeko ituna sinatu ondoren, Erresuma Batuak eta Frantziak Alemaniari gerra deklaratu zioten. Orduan hasi zen Bigarren Mundu Gerra.