Zergatik berpiztu zen 98ko krisia
Industralizazioa
Langileak bertoko prestakuntza gabeko
langileak ziren, baina Bizkaian espainetatik
etorritakoak zeuden ere,(imigrazioa)
Kapitala burgesiaren esku zegoen, bizkaian
asko behar zutelako, gipuzkoan aldiz gutxiago.
Bizkaian, empresak handiak ziren baina industria
gutxi zegoen, txikiak zirelako eta giro oso baxua
zegoelako. Bizkaian ere sozietate anonimoak
agertu ziren eta gipuzkoan aldiz soietate mugatuak
Ekonomian 2 ondorio izan zituen: Merkataritza
berpiztu zen eta espainian estatuan industrial
gune garrantzitsuak bihurtu ziren. Bizkaian sorrera
eragin zuen eta ekozipen handiak egon ziren.
Gipuzkoan bankuak gutxiago sortu ziren egoera
sozialean izan zuten eragina egoera ekonomikoak,
pribilijiatuak clase kontzientzioa hartu zuten eta ginaera,
industria asko agertu ziren. Isbilsuak sortu ziren,
horregatik langile mugimendua hasi zen eta alderdi
politikoak eta sindikatuak sortu ziren. Migrazioak
eta hazkunde demografikoak, euskal nacionalismo
sorreran eragina zuen.
2 errepublika
1931an errepublika aldarrikatu zuten, alcala
Zamora presidentea izan zen eta beranduago
hauteskunde orokorra antolatu ziren. 1931ko
urtean, konstituzioa gorteetan aurkeztu zen.
1932an catalunyako estatua egin ze, baita nekazal
erreforma. 1933an Casas Viejaslko anarkisten hilketa
gertatu zen eta urte horretako apirilean egindako
udal hauteskundeta errepublikarrak irabazi zuten,
nahiz eta gero eskumuturrak boteretsuago agertuziren
-Azaroan hauteskunde orokorretan 2 urtekobeltza
hasi zen eskumuturrek rabazi zutena eta azkertarrak
aurkantzat jotzen zituzte (Alejandro lennoxek boterea)
-1934an Gobernu krisia suertatu zen “jan jujada”parte
hartu zutenak eta amistia jaso zuten.
Orduan sapenak gobernuak sartu eta nekazal grebak
porrot egin zuen errepresiogatik.
-Gero lennox-ek dimititu behar izan zuen starpel-agatik
1936an korteak disolbatu zirelako. Hauteskunde
orokorrak egin ziren eta herri frontekoek irabazi zuten,
Manuel bilakatu zen presidente. Uztailean, castilloren
hilketa gertatu zen, ondore calvo Sotelo hil zuten hilketa
horren errukitzat hartuz eta azkenik, gerra zibila hasi zen.