Begien akats arruntenak eta tresna optikoak
Begiaren akats arruntenak
Begiaren akats arruntenak:
Miopia
Miopia: urruneko puntua infinitoan egon beharrean hurbilago dago, distantzia mugatu batean. Urruneko puntuaren atzetik dauden objektuak ez ditugu ondo enfokatuta ikusiko; kornean kurbadura handiagoa dagoelako edo begia borobila izan beharrean luzeegia delako. Lente dibergente bat erabiliz konpontzen da.
Hipermetropia
Hipermetropia: hurbileko puntua egon behar den distantziatik urrunago dagoenean. Hurbileko puntuan baino hurbilago dauden objektuak ez ditugu ondo ikusiko. Kornea lauegia delako; lente konbergente bat erabiliz konpontzen da.
Presbizia
Presbizia: hipermetropia bezalakoa da; hurbileko puntua egon behar den distantziatik urrunago dago. Hurbileko puntutik hurbilago dauden objektuak ez ditugu ondo ikusiko. Lente konbergenteak erabiliz konpontzen da.
Astigmatismoa
Astigmatismoa: distantzia berean dauden norabide desberdinak ez ditugu aldi berean enfokatuta ikusiko. Kurbadura erradio ezberdineko lenteak erabili behar dira konpontzeko.
Tresna optikoak
Tresna optikoak eta haien funtzio nagusiak:
Lupa
Lupa: hurbil dauden objektuak handiago ikusteko. Lente konbergente bat da; objektua fokuaren eta lentearen artean ipini behar da. Irudia zuzena, handiagoa eta birtuala dugu. Fokura hurbiltzean objektua irudia handiago egitea lortzeko, objektua ia fokoaren ondoan jarri behar da.
Mikroskopio konposatua
Mikroskopio konposatua: hurbil dauden objektuak ikusteko, lupa bezalakoa baina handiagoko handipena ematen du. Bi lente konbergente ditu: lehenengoa objektiboa (alderantzizko, handiagoa eta erreala), eta bigarrena okularra (lupa bezala funtzionatzen du). Lenteek distantzia fokala txikiak dituzte, objetiboarena baino askoz txikiagoagoak.
Teleskopio astronomikoa
Teleskopio astronomikoa: urrun dauden objektuak hurbilago ikusteko. Mikroskopioaren antzera, bi lente konbergente ditu; objetiboaren distantzia fokala handia da. Objektiboak sortzen duen irudiaren fokoa eta okularraren fokoa puntu berean daude (okularraren fokan jartzen da irudia), horrela handipena lortzen da.
Teleskopio lurtarra
Teleskopio lurtarra: urruntzen lenteak eta barruan bi lente biki eta txiki jarri ohi dira, objetiboak sortzen duen irudia buelta emateko eta erosoago begiratzeko. Diseinu hau argiaren bideratzea eta irudiaren orientazioa aldatzen laguntzen du.
Galileoren teleskopioa
Galileoren teleskopioa: sinpleena; lente konbergente bat objektibo moduan eta lente dibergente bat okular moduan ditu. Sortzen den irudia zuzena, birtuala eta txikiagoa izaten da (baina hurbilagoa). Txinatarrek antzeko tresnak asmatu zituzten; Galileok hobetu eta izarretara apuntatu, ilargiaren irudia ikusteko lehenengoa izan zen.
Prismatikoak
Prismatikoak: urrun dauden gauzak ikusteko erabiltzen dira, bi teleskopio egitura batera egokituta. Barruan porro prismak edo bestelako prismak erabiltzen dira irudia biratzeko eta orientazioa zuzentzeko.
Argazki-kamera
Argazki-kamera: lenteak erabiliz alderantzizko, txikiagoa eta erreala den irudi bat sortzen du, pelikularekin edo sentsorearekin harrapatzeko.