Baladak: Kantu Narratibo Tradizionalen Ezaugarriak
Baladak: Kantu Narratibo Tradizionalak
Zer dira Baladak?
Kantu narratibo laburrak dira, gertaera edo istorio laburrak kontatzen dituzten poema tradizionalak. Dakigunez, ahoz transmititzen dira eta Erdi Aroan dantzarako erabiltzen ziren. Ahoz aho, kultura gutxiko jendearen artean abesten ziren.
Baliabide Estilistikoak
Estilo linguistiko ezberdinak erabiltzen dira, hala nola:
Errepikapena
Testuak memorian gordetzeko baliabide garrantzitsua da. Unerik dramatikoenak areagotzeko ere balio du.
Paralelismoak
Egitura sintaktikoen errepikapena da. Horren bidez, gero eta informazio zehatzagoa emanez, hartzailearen arreta handitu egiten dugu.
Kontrasteak edo Antitesiak
Balio estilistikoa daukate.
Konparazioak
Etengabeko konparazioen bitartez informazioa zehazten dugu.
Baladen Ezaugarri Nagusiak
Askotan, amaieratik hasten dira, edo amaiera zein den hasieratik ezagutzen da.
Gertaerak eta Gaiak
Gertaera bortitz eta gogorrak izan ohi dira, besteak beste:
- Ezinezko maitasun istorioak.
- Indarkeriazko heriotzak.
- Borrokak eta hilketak.
Pertsonaiak eta Testuingurua
Baladetako pertsonaiak ekintzetan barneratuta daude; ez da haien inguruko deskripzio datu askorik ematen, eta ez dute iritzi moralik adierazten jokabideei buruz.
Azalpen orokorrak eman ohi dira testuinguruko beste arlo batzuetan ere, hala nola leku, denbora edo ekintzetan.
Balada gehienetan, ohikoak diren ezaugarriak hauek dira:
- Zalduna zintzoa eta dotorea da.
- Dama ederra eta gaztea da.
- Ez da aitarik ageri.
- Ama etxekoandrea da.
- Ez da ezer txarrik etxean gertatzen, baina kanpoan arrisku guztiak txarrak eta kaltegarriak dira.
Estilo Narratiboa
Eszena aldaketaren bat dagoenean, ez da hori argi adierazten duen zehaztasunik ematen; are gehiago, aldaketa inprobisatua eta bat-batekoa izaten da.
Tentsio handiko uneak estilo zuzenean ematen dira, elkarrizketa bizi eta garratzekin. Narrazio estiloa efektu bortitz, dramatiko eta indartsuak sortzera bideratuta dago, indarrez eta edukiz betetako esaldi labur eta adierazgarrien bidez.
Forma eta Egitura
Formari dagokionez, bertsotan aurkezten dira, normalean kate luzeak osatuz.
Baladen bertsoak 4 lerrotan lerrokatzen dira. Errimak bertso bikoitietan egoten dira (2., 4., 6. lerroetan, etab.). Errima hoskidetasuna entzuleentzat soinu atseginagoa sortzeko erabiltzen da.