Bakterioen Sailkapena eta COVID-19aren Erreplikazioa
Bakterioen Sailkapen Nagusia
- Deskonposatzaileak
- Bakterio berdeak, purpura kolorekoak eta zianobakterio berde urdinak
- Bakterio kimioautotrofoak (Nitrobacter)
- Nitrogenoa finkatzen dutenak (Rhizobium)
- Bakterio hartzitzaileak (Lactobacillus)
- Enterobakterioak (Escherichia, Salmonella)
- Endosporak osatzen dituzten bakterioak (Bacillus, Clostridium)
- Patogenoak: Antraxa, botulismoa, kolera, difteria, sifilia, tetanoa, tuberkulosia, tifusa… eragiten duten bakterioak
- Sinbiotikoak: Escherichia coli, Rhizobium
COVID-19aren Erreplikazio Prozesua
SARS-CoV-2 birusaren (COVID-19) infekzio eta erreplikazio pausoak:
- Birionaren S proteina zelula-mintzeko ACE2 proteinarekin lotzen da. TMPRSS2 entzimak biriona sartzen laguntzen du.
- Birionek bere RNA askatzen du.
- Zelularen egiturak erabiliz, birusaren RNA zati batzuk proteinetan itzultzen dira.
- Proteina horietako batzuek erreplikazio konplexu bat osatzen dute RNA molekula gehiago eratzeko (RNA polimerasaren bidez).
- Proteinak eta RNA, Golgi aparatuan mihiztatzen dira birioi berri batean.
- Birioi berriak askatzen dira.
Birusoideak eta Prioiak
- Biroideak: RNA biribil monokatenario biluziak dira, proteinarik gabekoak.
- Prioiak: Proteina txikiak eta autoerreplikatzaileak. Behi eroen gaitza eragin zutenak eta gizakiengan Creutzfeldt-Jakoben gaixotasun neurologikoa.
Euskarazko Sinonimoen Zerrenda
Hona hemen zuzendutako sinonimo pareak:
A-E
- Adoretsua - Kementsua
- Aztura - Ohitura
- Itzala - Gerizpea
- Tutik - Fitsik
- Menderatu - Garaitu
- Juzgu - Susmo
- Nonbait - Antza
- Berat - Samurtu
- Federik - Sinesmenik
- Haurride - Senide
- Egoztea - Aurpegiratzea
- Malkartsu - Aldapatsu
- Porrotaren - Hondoratzea
- Leherkuta - Akituta
- Otuko - Bururatuko
- Ordeka - Lautada
- Estutasuna - Larritasuna
- Imintzio - Keinu
- Astakirtemn - Astakilo
- Tenorea - Ordua
F-Z
- Lorratzak - Aztarnak
- Otzanda - Lasaia
- Arrats - Txit
- Arerioak - Etsaiak
- Kuraia - Kemen/Adore
- Zikoitz - Zeken
- Ebazpenak - Erabakiak
- Galantz - Eder
- Oroiytzapen - Gomuta
- Harpeetako - Kobetako
- Zartaduras - Pitzaduraz
- Adostasun - Akordio
- Arrailduta - Pitzatuta
- Zatar - Desegoki
- Ikuspegi - Ikuspegi/Puntua
- Akats - Hutsegite
- Begiztatzen - Ikusten
- Berbakoa - Hitzekoa