Autonomia Erkidegoen Finantzaketa eta Europar Batasuna
Autonomia Erkidegoen Finantzaketa
Foru Erregimena
Lurralde historiko horietako bakoitza bere administrazio fiskalak bildutako zergekin finantzatzen da. Estatuarekin itun bat egiten da estatuaren karga orokorrak ordaintzeko inportazioa egiteko.
Erregimen Komuneko Erkidegoak
Nola finantzatzen dira? Zergen bidez: erkidegoak bilduak, estatuak emandakoak, edo estatuarekin partekatuak izan daitezke.
Funtsak
Oinarrizko zerbitzu publikoak bermatzeko gai ez badira jasotzen dituzten laguntzak dira.
Desorekaren Arrazoiak
- Natura baldintzak eta baliabideen banaketa.
- Aldi historiko bakoitzean jarduera ekonomiko dinamikoenen kokapena.
- Gertakizun ekonomiko, sozial eta politikoak.
Desorekaren Adierazleak
- Ekonomikoak: BPG, PC, I+G+B.
- Demografikoak: Biztanleriaren hazkundea eta espazioko biztanle dentsitatea.
- Sozialak: Familia-errenta erabilgarri gordina edo ongizatea.
Konbergentzia eta Dibergentzia
Baliorik altuena eta baxuenaren arteko aldea da. Bi balioen arteko kenketaren emaitza altuabia da, desorekak handiagoak direla esan nahi du. 0tik gertuago badago, erkidegoen arteko oreka handia da.
Funts motak eta politika
1. Eskualde Kopizgarriak
Itzuli ez diren dirulaguntzak dira, gainbeheran edo etenadian dauden zonaldeak suspertzeko.
2. Eskualdeen Arteko Konbergentziarako Funtsak
Eskualdeen arteko elkartasuna eta konbergentzia lortzeko ematen diren diru-laguntzak dira:
- Lurralde arteko konpentsazio funtsa: Errenta eta aberastasuna sortzeko.
- Autonomietako konbergentzia funtsa: Finantzaketa aldeak murriztu eta garapena orekatzeko.
3. Estatuaren Birbanaketa-politika
- PFEZ: Bakoitzak urtean zehar lortutako diru-sarreren araberako zergaren erregularizazioa da.
- Estatuaren karga orokorrak osatzeko: Gizarte-gastuak, pentsioen ordainketa, langabezia-prestazioak eta ongizatea ziurtatzeko erabiltzen da.
Europar Batasuna
Europako zonalde zabala barne biltzen duen entitate geopolitikoa da. Elkarte ekonomiko eta politikoa da, bere generoko bakarra munduan. 27 estatu kidek osatzen dute.
Ezaugarriak eta Instituzioak
Brusela da EB-ren hiriburua, eta bertan daude EB-ren instituzio komunitario gehienak.
EB-k moneta propioa, bandera, himnoa, ereserkia eta Europaren eguna ditu (maiatzaren 9a). Euroa da EB-ren moneta ofiziala.
Helburuak
- Bakea, balioak eta herritarren ongizatea sustatzea.
- Askatasuna eta justizia eskaini, barne-mugarik gabe.