Animalien ehunak: epitelio, guruin, konjuntibo, hezur

Animalien ehunak

Epitelio ehunak

Epitelio ehunak: Kubo eta zilindro formako zelulak. Bizitza laburra dute (etengabe berritzen direlako) eta zelulen arteko tarterik utzi gabe estu-estu lotuta daude.

1. Estaldurako epitelioa

Estaldurako epitelioa: Gorputzaren kanpoaldea eta organo hutsen barrunbeak osatzen ditu. Mintz basala deituriko ehun konjuntibozko geruzak eusten die. Ez dute odol-hornidurarik. Mota hauek bereizten dira:

• Geroa bakarreko epitelioak.
• Geruza anitzeko epitelioak.
• Pseudoestratifikatuko epitelio zilindrikoa.

2. Guruin epitelioa

Guruin epitelioa: Substantzia ugari jariatzen espezializatuta dago. Gurina epitelio mota horretan dago; guruinak organo-zelulak dira. Hiruki mota bereizi daitezke, ekoizten dituzten gaiak nola jariatzen diren arabera:

• Exokrinoak: Euren ekoizkinak kanpoko inguruarekin komunikatutako kanal edo barrunbe bidez kanporatzen dituzte (adibidez: izerdiguruina).
• Endokrinoak: Ekoizten dituzten gaiak, hormonen antzekoak, odolera isurtzen dituzte (adibidez: tiroidea).
• Mistoak: Zati endokrino eta exokrino dituen guruina (adibidez: pankrea).

Ehun konjuntiboak

Ehun konjuntiboak: Ugariak dira animalien organismoan. Bere zeregina gainerako ehunak lotzea, juntatzea, elikatzea eta babestea da. Hainbat eratako zelulez osatuta daude eta ez daude oso espezializatuta. Mota nagusiak hauek dira:

1. Ehun konjuntiboa

Ehun konjuntiboa: Zeregina gainerako ehunak lotzea eta komunikatzea da. Nerbio-bukaera ugari izan ohi ditu. Zelula handiak eta hainbat motatakoak ditu: fibroblastoak, histozitoak, mastozitoak, adipozitoak eta odol-zelulak. Mota hauek bereizten dira:

• Konjuntibo laxoa: Organioen arteko hutsuneak betetzen ditu.
• Konjuntibo trinkoa: Tendoietan aurkitzen da.
• Konjuntibo elastikoa: Odol-ontzien paretetan, bronkioetan, etab.

2. Gantz ehunak

Gantz ehunak: Larruazalaren azpian kokatzen dira eta gorputzaren konturua moldeatzen dute. Funtzio nagusiak: organoak babestea, energia-gordailua eta tenperatura isolamendua. Gantz zelulenak adipozito handiak eta normalean esferikoak izaten dira.

3. Kartilago ehuna

Kartilago ehuna: Eskeletoaren atal batzuk osatzen ditu eta gorputzaren atal bigunei eustea da bere zeregina. Artikulazioak estaltzen ditu eta hezurren hazkuntzan ere parte hartzen du. Zelulak kondrozitoak dira. Mota hauek bereizten dira:

• Kartilago hialinoa: Adibidez, sudurrekoa.
• Kartilago elastikoa: Adibidez, belarrikoa.
• Zuntzezko kartilagoa: Ornoen arteko diskoetan dagoena.

4. Hezur ehuna

Hezur ehuna: Ornoden (vertebratuen) eskeletoa osatzen dute. Funtzio asko ditu: euskarria ematea, barruko organoak babestea, kalsio eta fosfatoaren metabolismoan parte hartzea eta mugimenduan laguntzea.