Agustinen Filosofia: Askatasuna, Gaitza eta Bi Hiriak

Askatasuna eta Gaitzaren Arazoa

Askatasuna

Agustinok askatasunaren eta gaitz moralaren arteko lotura aztertzen zuen. Haren ustez, askatasunak bi dimentsio ditu, eta, gizartearen barruan aukerak egon arren, askatasunak ez zuela beti ongia ekartzen. Agustinok bi askatasun mota bereizten zituen: Libertas, hau da, Adam eta Evaren egoera, non ongia egiteko joera zuten; eta Liberum arbitrium, Evak fruitua jateagatik gaizkia egiteko joera. Agustinoren arabera, Jainkoak gizakia libre sortu zuen, eta askatasunaren dohain hori eman zion. Jainkoak Adam eta Evari Edenen askatasuna eman zien, baina haiei zuhaitzaren fruituak jatea debekatu zien. Hala ere, Deabruaren tentazioari jarraituz, fruitua jateko erabakia hartu zuten, eta horrek jatorrizko bekatua ekarri zuen. Agustinok defendatzen zuen ikuspegiaren arabera, jatorrizko bekatua guztiei eragiten die, eta horregatik, jaiotzen garen unean bekatuan jaiotzen gara. Bataioak, Jainkoaren laguntzarekin, joera hori garbitzeko aukera ematen du.

Gaitza

Agustinok gaitzaren jatorria eta horren azalpena bilatzen zituen. Bere arabera, gaitz mota desberdinak zeuden:

• Gaitz fisikoak: hala nola hondamendi naturalak, istripuak edo gaixotasunak.
• Gaitz ontologikoak: hau da, izaki kontingenteak ez direla gaitz, baina inperfektuak direla.
• Gaitz morala: bekatuak, nahita egindako gaiztakeriak eta aukerak oker erabiltzea.

Gaitz morala ez da Jainkoaren arduragatik gertatzen, baizik eta gizakiaren eragina dela. Agustinoren arabera, gaitz fisikoak ongiaren etorrera bideratzeko arrazoiak izan daitezke; gaitz ontologikoek, berriz, ongiaren erlatibotasuna adierazten dute; eta gaitz moralak askatasunaren erabilera txarra da.

Historiaren Filosofia: Lurreko Hiria eta Jainkoaren Hiria

Historiaren Filosofia

Agustinok historiaz eta denboraz gogoetatzen zuen. Grekoek denbora ziklikoa zela pentsatzen zuten, baina Agustinok denbora lineala zela uste zuen. Haren arabera, historia ez zen behin eta berriz errepikatzen, baizik eta ibilbide zuzena zuen, eta horren barruan, Jainkoaren planak eta helburuak agertzen ziren.

Bi Hiriak

Agustinok bi hiri mota bereizten zituen: Jainkoaren hiria eta lurreko hiria. Jainkoaren hiria ongia eta argia sinbolizatzen ditu, eta lurreko hiria, aldiz, gaizkia eta iluntasuna.

• Jainkoaren hiria: Jainkoa maitatzen dutenak eta beren burua Jainkoarekin lotzen dituztenak.
• Lurreko hiria: Mundua maite dutenak, baina Jainkoa ezagutzen ez dutenak.

Agustinok defendatzen zuen azken epaiaren arabera, hiltzen garenean aukeratuak zerura joango direla eta gaiztoak infernura. Jainkoa maitatzea posible da Elizara joan gabe, baina Elizara joatea Jainkoa maitatu gabe ere posible da.

Platonen Eragina Agustinen Filosofian

Dualismo Ontologikoa

Agustinok eta Platonek mundu sentikorra eta ideien mundua bereizten zituzten. Agustinok uste zuen izaki sentigarriak kontingenteak direla, eta Platonek betiereko ideiak modelo gisa erabiltzen zituen. Agustinoren iritziz, ideiak Jainkoaren adimenean daude eta ez dira, beraz, objektu independenteak.

Dualismo Epistemologikoa / Ezagutza

Platonek eta Agustinok ezagutza sentikorra faltsua zela pentsatzen zuten, eta benetako ezagutza arrazionala eta ulergarria zela. Bi filosofoek argiaren metafora erabiltzen zuten. Platonek uste zuen gizakiak bere indarrez irits zitekeela ezagutzara, eta argiaren metafora haitzuloaren mitoan azaltzen zuen. Agustinoren ustez, Jainkoaren argiztapena gabe ezin da ideia absoluturik ezagutu, eta horregatik argiztapena garrantzitsua zen.

Dualismo Antropologikoa

Aristotelesek eta Platonek gorputza eta arima bereizten zituzten. Gorputza hilkorra, materiala eta ustelkorra zela sinetsita zeuden, eta arima hilezkorra, espirituala eta betierekoa zela.

Platonen Ongiaren Ideia eta Jainkoaren Funtzioak

Platonek ongiaren ideiari bi funtzio bereizten dizkio: funtzio ontologikoa, ideiak eta gauza guztien kausa izatea; eta funtzio epistemologikoa, ideiak gizakiarentzat ulergarri bihurtzea. Agustinoren filosofiaren arabera, Jainkoak betetzen ditu funtzio horiek biak: Jainkoa izaki eta gauza guztien kausa zuzena da, eta Jainkoak ideiak argiztapenen bidez ezagutarazten dizkio gizakiari.

Laburbilduz, Agustinok askatasunaren eta gaitzaren arteko lotura aztertzen du, eta bere filosofiaren arabera, askatasunak aukera onak eta txarrak eskaintzen ditu, baina Jainkoaren laguntzarekin ongia egiteko aukera dago. Hori guztia, Agustinok munduaren eta Jainkoaren arteko borroka gisa ikusten du, eta historian zehar denbora lineala aurrera doala, Jainkoaren asmoen arabera.