1917ko Errusiako Iraultza eta SESBen Sorrera

Historia3,43 KB

Eragileak

  • Tsarren gobernu autokratikoa
  • Gaizkiegon orokorra eta pozik eza (politika, ekonomia eta gizartean)

1905

  • Gaizkiegon orokorra, Japoniaren aurkako gerra, Errusiaren porrota eta iraultza
  • Ondorioz, Parlamentua (Duma) sortu eta erreformak egin, baina autokraziari eutsi

1917

  • Lehen Mundu Gerraren eta Errusiaren porrotaren ondorioz, iraultza bikoitza (burgesa eta boltxebikea)

1918

  • Boltxebikeek Alderdi Komunista deitu
  • Errusiak Alemaniarekin Brest-Litovskeko Ituna sinatu, gerratik atera eta konstituzioa onartu

1921

  • Leninek botere politiko guztia lortu eta Gerra Zibila bukatu

1922

  • Erakunde politikoa eratu (Errusia eta Asiarekin) eta SESB sortu

1927

  • Etapa berri bat hasi: Stalinismoa eta sistema politiko totalitarioa ezarri

1917ko Iraultzen Konparaketa

Iraultza Burgesa (Otsailean)

  • Tsarra kendu eta errepublika ezarri

Iraultza Boltxebikea (Urrian)

  • Boltxebikeek eta marxistek gobernua kendu eta Lenin boterera eraman zuten, estatu federala ezarriz
  • Gobernu liberal eta burgesek erreformak egin zituzten, baina moteltasunak hauen erorketa ekarri zuen

Leninen Gobernua (1921-1924)

  • Gobernu Burua: Lenin
  • SESB ezarri: estatu federala eta politika ekonomiko berria
  • Ekonomia: Sobietarra indarberritu, komunista eta kapitalista

Stalinen Gobernua (1927-1945)

  • Gobernu Burua: Stalin
  • Sistema politikoa: totalitarioa
  • Ekonomia: estatuaren eskuetan lurrak kolektibizatu, bost urteko planak, potentzia ekonomiko eta militarra bilakatu

Ekonomia: Oparotik Krisira

Hogeiko Hamarkada Zoriontsua (1924-1929)

  • Industriaren garapena: kateko lana, salgaiak piloan fabrikatzeko aukera
  • Kontsumoaren gorakada: publizitatearen ondorioz
  • Burtsako inbertsioak

1929ko Krisiaren Zergatiak

  • Kontsumoarekin konparatuta gehiegizko produkzioa
  • Nekazaritza eta industriako produkzioak gora, prezioak behera, langabezia
  • Ostegun Beltza: krisiak konfiantza galdu (akzioak saldu nahian)

Depresio Handia

  • Estatu Batuetan, burtsaren porrotak depresio orokorra eragin zuen

Krisiaren Ondorioak

  • Ekonomia: eskaria jaitsi, nekazaritza eta industria produkzioa murriztu, kanpo merkataritza behera
  • Biztanleria: hazkundea eten, migrazioa murriztu
  • Gizartea: langabezia eta desberdintasuna handitu
  • Politika: demokraziaren beherakada, totalitarismoa eta komunismoa gora

Totalitarismoen Gorakada: Faxismoa eta Nazismoa

  • Erromarako Martxa (1922): Mussolinik boterea aldarrikatzeko gobernuari egin zion presio mugimendua Erroman.
  • Reichstageko Sutea (1933): Alemaniako Parlamentuaren sutea. Komunistak egin zutela esan eta pertsona bat hiltzera kondenatu zuten.
  • Labana Luzeen Gaua (1934): Hitlerrek Sturmabteilungeko buruzagiak atxilotu zituen, independentzia gobernatzeko eta nazien boterea mantentzeko.
  • Kristal Hautsien Gaua (1938): Alemanian eta Austrian juduen aurkako erasoak.
  • Holokaustoa: "Arazo juduaren azken soluzioa", sustatze-esparruak sortu.

Deskargatu

PDF Word HTML