1876ko Espainiako Konstituzioaren Analisia

Testuaren izaera eta testuingurua

Aztergai dugun testua 1876ko Konstituzioaren atal bat da; beraz, lehen mailako testu historikoa da, juridikoa eta publikoa, hain zuzen ere.

Konstituzio hau Gorte Konstituziogileek eta Alfontso XII.ak eman zuten, Lehen Errepublika erori eta monarkia berrezarri zenean (Errestaurazioa). Espainiako herritar guztiei zuzendua dago, sistema politikoaren oinarriak finkatzeko xedearekin.

Konstituzioaren edukia eta printzipioak

Sarreran, Alfontso XII.ak jakinarazten du Gorteekin batera hartutako neurriak konstituzio honetan jasotzen direla. Inplizituki, monarkia konstituzionala dela adierazten du, eta subiranotasuna erregeari eta Gorteei dagokiela.

Artikulu nagusiak

• Eliza-Estatu harremanak: Erlijio katolikoa da Espainiako erlijio ofiziala eta bakarra; beraz, Espainia estatu konfesionala da. Hala ere, gurtza-askatasuna dago eremu pribatuetan (11. art.).
• Eskubideak eta askatasunak: Espainiar guztiek adierazpen-, biltzeko eta elkartzeko askatasuna dute (13. art.).
• Aginte-banaketa: Botere legegilea Gorteei dagokie erregearekin batera (18. art.), eta botere betearazlea erregeari (50. art.). Bi ganbarako Gorteak daude: Senatua eta Diputatuen Kongresua (19. art.). Senatua sufragio zentsitario murriztuz hautatutako senatariek, erregeak izendatutakoek eta estatu-korporazioetako kideek osatzen dute (20. art.). Sufragio-eskubidea ez zen zehaztu (28. art.).
• Berdintasun juridikoa: Legearen aurrean guztiak berdinak izango dira.

Errestaurazioaren testuinguru historikoa

1876ko Konstituzioa Errestaurazioaren hasieran idatzi zen, Seiurteko demokratikoak hondoa jo eta 1874aren amaieran Martínez Camposen altxamendu militarraren bidez monarkia ezarri zenean.

Prozesu hau Antonio Cánovas del Castillok bideratu zuen. Erregimen liberal moderatua itzuli zen, egonkortasun politiko eta soziala zein garapen ekonomikoa bermatzeko helburuarekin.