Oposizioak mailako Latina ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

70eko hamarkadako euskal poesia

• Mikel Lasa: Sinbolismotik existentzialismora eraman zuen bere obra.
• Arantxa Urretabizkaia: Poesia intimista eta literatura femeninoa. Lan nagusia: San Pedro bezperaren ondorengoak poema luzea.
• Ibon Sarasola: Olerki bakarra du poemagintzan. Ironiaren erabilera eta modernotasuna dira olerki "minor" horrengan azpimarratutako ezaugarriak.

Konpromisodun olerkariak

• Xabier Lete:
  • Lehenengo liburuan, Egunetik egunera orduen gurpillean, poesia soziala landu zuen, estilo zuzen eta errealistan.
  • Bigarrenean poesiari buruzko gogoeta egin zuen: Bigarren poema liburua.
  • Urrats desbideratuak liburuko olerkiek ia heriotzara eraman zuten.
  • Gaixotasunak gaindituta idatzitako liburuak: Biziaren ikurrak eta Zentzu antzaldatuen poemategia.

Antzerkia

Plauto

Herriko hizkera erabiltzeko gai zen. Bere lanetatik hogei komedia baino ez ditugu ezagutzen. Bere lanen argumentuak greziar komediatik hartzen zituen. Titulu batzuk: Miles gloriosus (soldadu harroputza).

Terentzio

Bere komedien monologoetan, pertsonaiak bere barne-bizitza, zalantzak, eskrupuluak eta borroka moralak aurkezten ditu. Giza harremanetan samurtasuna eta ulermena agerian dira. Terentziok aurkezten dituen pertsonaiak gizatiarrak izateak eduki morala ematen dio bere lanari.

Musika-zatiak eta hitz-jokoak gutxitu egiten zituen, eta horregatik ez zuen herriaren gustua ase.

Epika

Virgilio

Virgilio poetarekin, epika latindarrak bere gailurrik gorena lortu zuen. Bukolikak eta Georgikak izeneko obrak idatzi zituen. Geroago hasi zen...

1. Ad impossibilia nemo tenetur.

   Ezintasun fisiko, psikiko zein juridiko baten aurrean, inor ez dago behartuta zerbait egitera.

2. Adhuc sub iudice lis est.

   Epaiketa batean dagoen arazo edo kontu batek oraindik ez duela irtenbiderik aurkitu.

3. Contra iuris civilis regulas pacta conventa non habentur.

   Ekintza juridikoaren baliogabetasunari buruzkoa da: zuzenbide publikoa ezin da indargabetua izan pribatuen ekintzengatik. Zuzenbide zibilaren aurkako paktuak ez dira baliagarriak.

4. Cui prodest?

   Delitu edo hilketa baten egilea aurkitzeko, onena da gure buruari galdetzea nork atera duen etekina. Etekina ateratzen duena susmagarritzat hartzen da.

5. Dura lex sed lex.

   Legea gogorra izan arren, bete egin behar da.

6. Excusatio non petita, accusatio manifesta.

   Inork eskatu gabe