Unibertsitatea mailako Informatika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Hazkuntza ereduak

Baliagaia = Animalek bizitzeko behar duten edozein elementu (espazioa, janaria, ura...). Kudeaketak populazioen tamaina aldatzen du, murrizpen (kontrola eta erauzketa) edo emendatzea (kontserbazio arazoak dituzten espezieak) bidez.

a) Populazio hazkuntza

Baliagai mugagabea = Populazioak hazkuntza-tasa intrintsekoan hazten dira. Hazkuntza fisiologiaren menpekoa da eta hau baliagai ez diren parametroen menpe dago (tenperatura, maldak, lur mota...). Hazkuntza esponentzialaren (mugagabea) adibidea balea urdinaren berreskurapena.

b) Kontsumigarriak ez diren baliagaiek mugatuko dute hazkuntza

Populazioen tamaina espazioaren menpeko (lurraldekoiak...) edo kontsumigarria ez den baliagaia (habiko lekuak). Erabilera kategorikoa, ez tarteko...

Letra Osagabea eta Zurian Dagoen Letra

Letraren elementu batzuk letra jaulkitzen denean ez agertzea posible da, baina guztiz derrigorrezkoa da ganbio letra guztiz osatuta egotea mugaegun unean. Beraz, letra osagabea gera daiteke jaulkitzen den momentuan; hala ere, mugaegunean derrigorrez guztiz osatuta egon behar da baliodun dokumentua izateko.

Zurian Dagoen Letra

Zurian dauden letrak ere onartzen dira, hala ere, mugaeguna baino lehen bete behar dira. Epaiketetan, guztiz osatuta dagoenean bakarrik izango du balioa.

Ganbio letrak lehenengo adierazpenaz gain, beste adierazpen ganbiario batzuk ditu, adibidez, endosua. Endosua dokumentuaren atzean egiten den deklarazioa da.

Beraz, hasierako adierazpenez gain, beste adierazpen batzuk agertzen dira:

1. Onarpena
2. Endosua
3. Abala

Ganbio

Frame-aren Egitura

• Sarrera: Gutxienez sinkronizazio byte bat dauka.
• Hasierako mugatzailea: Frame baten hasiera adierazten du.
• Frame-mota: Datu-frameak eta kontrol-frameak desberdintzeko erabiltzen da.
• Helmugaren helbidea.
• Jatorriaren helbidea.
• Datuak.
• FCS: Cyclic Redundancy Check (CRC) metodoa erabiliz erroreak detektatzeko.
• Amaierako mugatzailea: Frame baten amaiera adierazten du.

Eraztunaren Mantentzea eta Funtzionamendua

Estazio Berriak Sartzea

Periodikoki, token-a duen estazioak, beste bati pasatu baino lehenago, frame bat bidaltzen du, estazio berriei eraztunean sartzeko baimena emanez.

Estazioak Ezabatzea

Estazio bat eraztunetik joateko, token-a eduki behar du. Token-a duenean, aurrekoari frame bat bidaltzen dio datu-eremuan hurrengo estazioa jarriz....

Sarrera

Ethernet sareak CSMA/CD (Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection) teknikan oinarritzen dira. Nodo batzuk aldiberean medio fisikora sartzen direnean talka gertatzen da. Talka hauek saihesteko, talka-metodoak erabiltzen dira.

Talka-detekzioa

Nodo batek frame bat bidali nahi duenean, lehenengo eginbeharra, momentu horretan beste nodoren bat ez dagoela igortzen detektatzea da. Lehenengo fase honi garraiatzailearen detekzioa deitzen zaio.

Transmisio kanala libre dagoenean, nodoak bere mezua bidaltzen du. Momentu horretan, nodo igorlea "entzuten" eta egiaztatzen geratzen da, bere mezua ondo heltzen ari den jakiteko:

• Baldin eta ez badu beste nodo bate interferentziarik detektatzen denbora luze bat, orduan baimena duela pentsatzen

Testuaren Eraketan Eragina duten Hizkuntzaz Kanpoko Faktoreak

Testuaren sorkuntzan eragina duten kanpo-faktoreak funtsezkoak dira mezuaren ulermenerako eta eraginkortasunerako. Hauek dira garrantzitsuenak:

• Solaskideak

  Izate fisikoa eta trukean duten gizarte-rola bereiztea komeni da. Haien arteko gizarte-harremanak dira, besteak beste:

  • Zenbateraino ezagutzen duten elkar.
  • Zer dakiten hizpide duten gaiaz.
  • Zenbaterainoko inplikazioa duten diotenaren gainean.

• Audientzia

  Baten bat hitz egitearen eta, aldi berean edo geroago, beste hartzaile batzuk izango direla jakitearen artean dagoen aldeak ere erabakitzen du testua.

• Espazioa

  Publikoa ala pribatua den kontuan hartu behar da.

• Denbora

  Solaskideak aldi berean ari diren ala ez.

• Edukia

  Gai espezializatua izatea edo

1. Ikuspegi liberala (zuzenbide eta zientzia politikoa)

Iritzi publikoa, ikuspegi honetatik, herri subirautzaren gehiengo borondatearen adierazpena da, sufragioaren bidez artikulatua. Legebiltzarrean eztabaida eta konfrontazio publikoaren bidez gauzatzen da, sistema politiko liberala legitimatuz. Hiritar aske, informatu eta arduratsuen iritzi arrazional eta maioritarioa da.

1.1. Galdera eta behar berriak

Agintarien eta agindutakoen arteko erlazioa.

2. Ikuspegi sozio-psikologikoa

Jendetzak eta masak osatzean, iritzi publikoa ez da eztabaida arrazionalaren emaitza, baizik eta indar instintibo batena, inpulso kolektibo baten arrazionalizazioa. Gizakiak taldean jokatzean, joera hau areagotu egiten da. Herriaren edo masaren ahotsa, ezjakina, kapritxosoa,...

Definizioak

Lengoaia:

Kontzeptu hau jokabide sozial bezala ulertu eta tratatuko da; ez, ordea, barne gaitasun bezala. Ikuspegi honen arabera lengoaia jarduteko era bat da; haurrek jardunbide hori ikasi eta bereganatzen dute inguruan eragiteko eta elkarrekin kooperatzeko.

Hizkuntza:

Zeinu multzo antolatua da eta zeinu hauen konbinazioa arautua da. Konbinazioen artikulazioa hiru mailatan antolatzen da: fonologikoa, morfosintaktikoa eta lexiko-semantikoa.

Egoera komunikatiboa:

Hiztunek diskurtsoak ekoizterakoan hartzen dituzten erabakietan eragiten duten faktore multzoak osatzen dituzten egoerak dira. Faktore hauek bi motatakoak izan daitezke: soziokulturalak (igorlea, hartzailea, helburua, gizarte eremua) edo fisikoak (ekoizleak, denbora eta espazioa)