Oposizioak mailako Geologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Uraren Mugalerroen Hegoaldea

Arabako lurraldea hainbat eskualde geografikotan banatzen da, batez ere urak drainatzen dituen eremu eta mendilerroen arabera:

Lautada

Zadorra ibaiak drainatzen duen haran zabala da, iparraldean Kantabriar-Mediterraniar urren mugalerroen mendikateak eta hegoaldean Araba Erdiguneko mendizerrek mugatzen dutena. Mendebaldean, Mendebaldeko mendizerrak daude. Altuerak 500-600 metro inguruan mantentzen dira.

Araba Erdiguneko Mendizerrak

Lautada eta Trebiñoko arroaren artean hedatzen dira, Arabako herrialdea ia bi zati simetrikoetan banatuz. Ez dira oso garaikoak, baina etenik gabe jarraitzen dute (Kapildui, 1.180 m, da gailurrik handiena). Ekialdetik mendebaldera, hauek dira aipagarrienak:

• Entzia eta Iturrieta mendizerrak
• Gasteiz

Kanpo-Prozesu Geologikoak

Kanpo-dinamika geologikoa kanpo-agente geologikoek egiten dituzten funtsezko lau prozesutan oinarritzen da: meteorizazioa, higadura, garraioa eta sedimentazioa. Prozesu horiek gertatzen diren Lurraren gainazaleko guneei ingurune sedimentario esaten zaie.

1. Meteorizazioa

Prozesu honetan, Lurraren gainazalean kanpo-agenteen eraginpean dauden arrokak eraldatu egiten dira dauden tokian bertan, eta material ahulagoak bilakatzen dira. Konposizio-aldaketak eta fragmentazio-mailaren aldaketak eragin ditzake meteorizazioak.

Hiru meteorizazio mota daude:

• Fisikoa
• Kimikoa
• Biologikoa

Meteorizazio Fisikoa

Tenperatura-aldaketek edo beste faktore batzuek arroka zati txikiagoetan puskatzea eragiten dute, baina arrokaren ezaugarriak aldatu...