DBH mailako Elektronika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Mugimendu-ekuazioak fisikan

1. Mugimendu uniforme lerrokoa (MRU)

MRU
Sf = Si + V x T
V = S / T

2. Mugimendu uniformemente azeleratua (MRUA)

MRUA
Vf = Vi + A x T
Sf = Si + Vi x T + 1/2 a x T²

3. Mugimendu horizontala

Horizontala
Xf = Xi + V x T
Vy = -G x T
Yf = Yi + Vi x T - 1/2 G x T²

4. Mugimendu oblikoa

Oblikoa

Abiadura

Vix = Vi x cos
Viy = Vi x sen
V = √(Vx² + Vy²)
Vy = Vi x sen - G x T

Altuera eta irismena

Altuera
Hmax = Vi² x sen² / 2G

Irismena
A = 2Vi² x sen x cos / G
T = x / (Vi x cos)

Denbora eta posizioa

Azken denbora
Tf = 2Vi x sen / G

Posizioa
X = Vix x cos x T
Y = Viy x sen x T - 1/2 G x T²

5. Mugimendu zirkular uniformea (MCU)

MCU
V = W x R
W = 2π / T
An = V² / R

6. Mugimendu zirkular uniformemente azeleratua (MCUA)

MCUA
An = V² / R
At = Δv / Δt
α = Δw / Δt
φf...

Industria Iraultzaren faktoreak

Industria Iraultza Erresuma Batuan sortu zen, XVIII. mendearen erdialdean. Prozesu hau faktore batzuen ondorioz gertatu zen:

• Sistema politikoa: Parlamentuaren bidez, erregearen boterea mugatuta zegoen eta burgesiak botere handia zuen.
• Demografia: Biztanleriaren hazkundea.
• Baliabideak: Lehengai ugari izatea.
• Garraioa: Garraiorako erraztasuna (ibaiak eta kanalak).
• Merkataritza: Inperio kolonialari esker, merkatu handia sortu zen.

Ehungintza

XVIII. mendean indianen merkataritza oparoa zen. Kotoia ehun leuna da, artilea baino higienikoagoa eta merkeagoa.

Mekanizazio-prozesua bi asmakuntzarekin hasi zen: anezka hegalaria (ehuntze-prozesua bizkortzeko) eta irute-makinak (produktibitatea handitzeko). Azken urratsa ehungailu...

Nola garraiatzen da elektrizitatea?

Elektrizitatearen garraio-prozesua honako urrats hauek ditu:

• Zentral elektrikoak
• Jasotze-transformadore azpiestazioa
• Tentsio altuko garraio-lerroa
• Banaketa-transformadore azpiestazioa
• Transformazio-zentroa
• Abonatuak

Babes eta Aginte-mahai Orokorra

Babes eta Aginte-mahai Orokorra etxebizitzaren sarreran ipinitako energia-banaketa desbideratzea jasotzen duen gailu-multzoa da.

Aginte-mahaia Potentzia Kontrolatzeko Etengailuz (PKE), Etengailu Diferentzialez (ED) eta Etengailu Automatiko Txiki Multzoz (EAT) osatuta dago. Osagai hauen funtzioa instalazioa eta etxebizitzan erabilitako ekipoak babestea da, baita horiek erabiltzen dituzten erabiltzaileak ere.

Ikur Elektrikoak

Hona hemen ikur elektriko ohikoenak:

• Etengailua
• Konmutatzailea
• Pultsadorea
• Fusiblea
• Lanpara
• Txirrina
• Entxufea
• Kontagailua
• Lur-

GKEak, Basamortutzea eta Garapen Iraunkorra

GKEak: Gobernuz Kanpoko Erakundeak

GKEak: Gobernuz kanpoko erakundeak irabazteko asmorik gabeko erakunde pribatuak dira, eta ez dira estatuaren eskuetan egoten. GKEek askotariko helburuak izaten dituzte; baina, asko, gizaldeko eta garapenerako laguntza ematen aritzen dira.

Gizarte Berria

Langile Mugimenduaren Jatorria

• Espainiako langileen lan- eta bizi-baldintzak oso gogorrak ziren.
• 1868ra arte, Espainiako langile-mugimenduak indar gutxi izan zuen.
• Lehen manifestazioak: fabrikak suntsitzeko ekintza ludditak.
• 1840. urtean lehen langile-mugimenduak sortu ziren (kotoi-industrian).
• Elkartzeko eskubidea eskatu zen.

Bigarren Industria Iraultza

1870. urtetik aurrera Bigarren Industria Iraultza gertatu zen.

Energia-iturri eta Industria Berriak

Bi energia-iturri berri izan ziren etapa honen oinarriak:

• Elektrizitatea. Industrian aplikatu zen, makinak mugitzeko. Elektrizitateari esker, zenbait garraiobide berri, komunikabide berri (telefonoa, irratia) eta asialdiko modu berri (zinema) agertu ziren.
• Petrolioa. Automobilgintzan erabiltzeko

Burdinbidearen Eraikuntza Espainian

Sarrera

Trenbidea funtsezko tresna izan zen Espainiak garraio sistema merke, azkar eta masiboa izan zezan. Eskualdeen arteko pertsonen eta salgaien mugimendua erraztu eta barne-merkatua sustatu zuen. Burdinbideak herrialde baten modernizazio eta garapen maila islatzen zuen industria iraultzaren testuinguruan.

Espainiako trenbidearen historia zailtasunez hasi zen, hainbat faktorek baldintzatuta: geografia malkartsua, nekazaritza-ekonomia, industria atzeratua, kapital eta teknologia falta. 1848an, Narváezen agintaldian, lehen kilometroak eraiki ziren kapital pribatuarekin, baina kontzesioen banaketak ustelkeria eta espekulazioa ekarri zituen.

Trenbide-Sarearen Eraikuntza

Trenbide-sarearen eraikuntzak bi aldi nagusi...

EUSKAL HERRIKO INDUSTRIALIZAZIOA

Bizkaiko burdin mineralaren ekoizpena oso azkar hazi zen 1869an Laureano Figuerola ministroak Meatzeen Legea ateratzean, lege honekin mineralak (burdin mineral, ikatz…) gordin atera eta herri industrializatuetan saltzea ahalbidetzen zen. Euskal Foruek burdingaia landu gabe esportatzea debekatzen zuten, baina, 1876an Foruak deuseztatzean burdin minerala esportaziorako produzitzen da nabarmenki.

Lurpeko meatzeak ustiatzea Euskal Herriko konpainiek (kapital autoktonoak meagintzan sartzeko aukera dute. Ad. Ibarra familia) eta atzerriko konpainiek ere egin zuten. Atzerriko konpainiak batzuetan batu egin ziren Euskal Herriko enpresekin mea-konpainiak batzuk sortuz. Britainiarrak ziren batzuk, The Bilbao Riber and

Espainiako eta Euskal Herriko Industrializazioa

Industrializazioa berantiarragoa izan zen Espainian Europako beste herrialde batzuetan baino. Atzerapen horren kausa nagusiak hauek izan ziren:

• Ikatz gutxi egotea.
• Garraio-azpiegitura eskasak.
• Barne-merkatu ahula, biztanleriaren eroste-ahalmen txikia zela eta.
• Kapital urritasuna eta, ondorioz, inbertsio gutxi.

Espainian, prozesua XIX. mendearen lehen erdian hasi zen, Kataluniako kotoi-ehungintzan. Mendearen bukaeran, siderurgia garatu zen Euskal Herrian.

Industria-gune nagusiak

Lehen industriak gune zehatz hauetan garatu ziren: kotoi-industria Katalunian (Bartzelona inguruan) eta siderurgia Andaluzian, Asturiasen eta, batez ere, Euskadin. Hasieran Malagan labe garaiak egon baziren ere, industria iparraldean...