Lanbide heziketa mailako Arteak eta humanitateak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Prosazko drama burgesa/bertsozko drama erromantiko berantiarra.Antzerkiaren eredua agortu eta berrikuntza mugatuak.Ekarpen teknikorik ez,gai aldaketak:garaiko konfliktoak,emakumearen egoera. Strindbergek naturalismoa eta espresionismoa,sibolismoa,mistizismoa.Txekhovek-lirismoaz gain errealismoa,errealitatea markoa soilik:pertsonai etsiak,aukerak galdu baino ez dituztenak,gizaki hutsak eta krisian daudenak.  Henrik Ibsen:-banakakoak errespetatu,gatazka itogarriak,gizabanakoaren borroka,ideiazko drama,pertsonaien azpiko psikologia,banakoak eta errekurtso erabiliak Peer Gynt:-lehen garaia-erromantizismoa.Exotismoa-antiheroia-protagonistaren azken porrota,neskak salbatzen du  Ahate basatiak:2.Garaia,hipokresiaren gaia  John Gabriel Borkman:bi...

Greziako Artea: Mendebaldeko Oinarria

Mendebaldeko artearen bilakaeran arte erabakigarria izan da arte greziarra, Mendebaldeko historiako aldietan hainbestetan erreferentziatzat hartu, imitatu edo gainazpikatu izan dena. Baina, greziarrek ez baitzuten egun "arte" nozioaren bidez adierazten dugun horren ordaineko hitzik. Teknos izenaz baliatzen ziren, artisau lanen batean bideratu beharreko teknika edo antzea adierazteko. Lorturiko emaitzen perfekzio sinesgaitzarengatik ere, zurginen eta beste artisau batzuen maila berekotzat eta, apalagotzat zituzten eskultoreak eta pintoreak.

Geroago, Erdi Aroan, mesprezuz hartu zuen oro har eskulana balio aristokratikoak ahantzi ez zituen gizarte hark, eta merezimendu handiagoz hornitu zituen intelektualagotzat...

Sienako Eskola: Duccio eta Simone Martini

Siena: Ducciok eman zion Sienako eskolari hasiera. Simone Martinik keinu eta jarreretan igar daitekeen dotoretasun berezi batez hornitu zituen bere lanak, eta Ducciok baino modu koherenteagoan egokitu zituen irudiak espazioan.

1. XV. mendeko pintura flandestarra

XV. mendean, Flandesen, burgesiaren ekonomia-gorakada handia gertatu zen. Eliza eta aristokraziaz gain, burgesia aberastu berriaren mandatuek ere eragina izan zuten artista flandestarrengan.

Ezaugarriak:

• Neurri txikiagoko lanak.
• Gainean oinarritutako pintura: Erretratuen eskaera handia.
• Olio-pinturaren erabilera: Teknika nagusia pigmentua eta olioa nahastuz. Koloreak distira handiagoz azaltzen ziren eta lauso geruzak (geruza mehe gardenak) erabiliz,

1. Eskultura Gotikoa Espainian

Aldi klasikoa

XIII. mendearen bigarren laurdenean sartu ziren Frantziako eskultura gotikoaren forma klasikoak, eta lantegi bereziak sortu ziren, halaber, Burgosen eta Leonen. Aipagarriak dira Sarmental eta Coroneria ateak, Burgosko katedralean, eta mendebaldeko fatxadako ataria, Leongoan.

Aldi manierista

XIV. mendean formak adierazkorragoak ziren; pertsonaien hazpegi sentiberenak nabarmentzen ziren eta bide eman zitzaien, era berean, anekdota mailako xehetasunei. Aipagarri dira Toledoko eta Arabako eskolak. Aragoin handia izan zen molde italiarren eragina, merkataritza-harremanen bidez heldu zena.

2. Pintura Gotikoa

Ezaugarriak

• Eskulturan bezala: naturalismoa, humanizazioa eta esterilizazioaren bilaketa.
• Taularen gaineko

Caravaggio: San Mateoren Bokazioa

Testuinguru Historikoa eta Egilea

• Data eta Kokapena: Heldutasun garaian pintatua, Erromako San Luis Frantziarren elizako kaperan kokatzeko.
• Enkargugilea: Matteo Contarelli (bere izenarengatik, kaperaren dekorazioan San Mateoren bizitza irudikatu zen).
• Egilea: Caravaggio (Pinturaren historian egile handienetakoa).

Caravaggioren Estiloa eta Obra Garrantzitsuenak

Naturalismo barrokoa eta tenebrismoaren sortzailea izan zen. Gai erlijiosoak tipo herritarretara hurbildu zituen.

• Hasierako Obrak: Bakori buruzko hainbat irudikapen (koloreen aberastasuna eta kalitate kontrasteen adierazpen bikaina).
• Beranduagoko Obrak (Tenebrismoa): San Pedroren Martirioa, San Pabloren Konbertsioa, Amabirjinaren Heriotza.

Analisi Formale eta

Adierazpen-elementuak

1. Puntua

Elementu sinpleena da. Hainbat forma eta ertz lauak edo irregularrak izan ditzake.

1.1. Funtzioak

• 1.1.1. Elementu adierazgarri gisa: bolumen-efektuak, argi-iluna eta hainbat ehundura lor ditzake, besteak beste.
• 1.1.2. Konposizio-elementu gisa: norabidea edo mugimendua iradokitzen duten ikus-tentsioak sor daitezke.

2. Lerroa

Puntuak gainazal baten gainean lerratzean uzten duten marka da. Trazua uniformea edo irregularra izan daiteke.

2.1. Funtzioak

• 2.1.1. Elementu adierazgarri gisa: uniformeak eta objektiboak, edo modulatuak eta subjektiboak izan daitezke.
• 2.1.2. Konposizio-elementu gisa: bertikala, horizontala, okertua, kurbatua, hautsia edo zuzena izan daiteke.

2.2. Erabilerak

• 2.2.1. Ahokatzea: irudiak marrazketa-euskarriaren

Erromanikoaren Ezaugarri Orokorrak

• Europa osoan hedatu zen XI. mendetik aurrera.
• Arte erlijiosoa da. Helburua: fededunak Jainkoarengana hurbiltzea.
• Arte sinbolikoa da; elementu bakoitzak mezu bat erakutsi nahi du.
• Artistak artisau hutsak ziren.

Arkitektura Erromanikoa

Elizen Ezaugarri Orokorrak

Materiala

Hasieran egurra erabiltzen zen, gero harria. Teilatuak zurezkoak ziren hasieran, baina kandelen eraginez erre egiten ziren.

Oinplanta

• Basilikala: Erromako basiliken antzekoa. Transeptua ez da gehiegi nabaritzen.
• Erdiratua: Planta zirkularra edo poligonala. Aldarea erdian dago.
• Latindar gurutzeduna: Erromako basiliken antzekoa, baina transeptu batekin.
  • Sinbolismoa: Kristoren gurutzearen forma.
  • Leku sakratuena: burua.
  • Burua ekialderantz dago, goizeko argia

Greco: Manierismoaren Maisua

Manierismoa: Ezaugarri nagusiak

• Ikono bizantziarren zentzu ia abstraktua eta barnekoitasun psikologiko sakona.
• Veneziarren kolore bortitzak.
• Konposizio eskema nabarmenak.
• Sinbolismoa eta perspektiba falta.
• Argia ez da naturala, errealitatetik kanpokoa.
• Elementu horiekin guztiekin, pintura originala, gizatasunez beteriko tipo psikologikoak erretratuz egin zituen.
• Zeru-paisaiak: hodei mehe eta kolore desberdinekoak.

Arkitektura Neoklasikoa

Orientazio berria hartu zuen, giza bizitza hobetzeko eraikinak ugarituz. Arkitektura barrokoa baztertu eta antzinatera begira jarri zen.

Ezaugarriak:

• Ordena klasikoen erabilpena.
• Oinplano angeluzuzenak eta zentralizatuak.
• Bolumen arkitektoniko garbiak eta geometrikoak.
• Soiltasuna, harmonia, proportzioa

Santa Teresaren Estasia

Artelanaren Testuingurua eta Enkargua

• Kokapena: Erromako Santa Maria della Vittoria elizan dago, Cornaro kaperaren aldare gaineko erdiko osagaia da.
• Eraikuntza Data: Cornaro hilobi-kapera 1645 eta 1652 urteen artean eraiki zen.
• Enkargu Egilea: Federigo Cornaro kardinala izan zen.

Egilea: Gian Lorenzo Bernini

Bernini Erromako eta Barroko aldiko eskultorerik nagusiena dugu, arkitekto eta eskultore aparta. Debozio handiko katolikoa zen.

Berniniren Ezaugarri Artistikoak

• Arteen Integrazioa: Arkitektura eta eskultura batzen dituzten artelan harrigarriak sortu zituen, modu paregabean landuz.
• Materialen Erabilera: Marmola eta brontzea erraztasun handiz lantzen zituen, kolore askotako materialak erabiliz.

Barrokoaren eta Artelanaren Ezaugarri

Cinquecentoa eta Leonardo da Vinci: Errenazimentu Gorena

Cinquecentoaren Ezaugarri Nagusiak

Errenazimentu Garaiaren ezaugarri nagusiak:

• Artistaren kezka nagusiak: edukia eta edertasuna adieraztea.

• Sinplifikaziorako joera eta konposizio argiak

  Gai nagusia nabarmenduko da. Funtsezko planu eta lerroak agertuz, figurak triangeluen barne sartuko dira. Figura kopuru gutxiago eta tamainuz handiagoak, perspektiba zabalak eta ordenamendu simetrikoak erabiliko dira.

• Edertasun kontzeptu berria

  Pintura ikusteko dago, ez pentsatzeko. Emakume biluziari bereziki arreta egingo zaio.

• Naturaren ikerketa handiagoa, errealismo handiago batean gauzatuko dena.
• Argia eta itzalarekiko kezka.
• Mugimendua aurreko mendean baino naturalagoa.

Leonardo da Vinci: Ikertzaile eta Maisu