Txillardegui: Bizitza, Pentsamendua eta Literatura

Beste atzerriko hizkuntzak2,63 KB

Txillardegui (Jose Luis Alvarez Enparantza)

Jaio eta hil: Donostian, 1929ko irailaren 27an jaio eta 2012an hil zen.

Ikasketak eta ibilbidea

  • Ikasketak: Euskara bere kabuz ikasi zuen 1948an, ingeniaritza Bilbon eta linguistika Parisen.
  • Ekin eta ETA: Ekin taldea sortu eta 1958an ETA bihurtu zen.
  • Euskara Batua: Koldo Mitxelenarekin batera sortu zuen.
  • Erbestea: Militantzia zela eta, atxilotu eta erbestera joan zen. 1962-1976 bitartean Parisen eta Bruselan bizi izan zen.
  • ETA utzi: 1967an.
  • Politika: ESB alderdi politikoaren sortzaileetako bat izan zen.
  • Euskaltzaindia: Euskaltzain izateari uko egin zion.

Eleberrigintza

Nobela existentzialista: La Nausée (Nazka) idatzi zuen.

Euskal eleberri modernoa:

  • Leturiaren egunkari ezkutua (1957)
  • Peru Leartzako (1959)
  • Elsa Scheelen (1999)
  • Labartzari agur (2005)

Eleberrien azterketa

  • Leturiaren Egunkari Ezkutua: Pertsonaiak euskaldunak dira, kokapena Parisen edo Euskal Herrian.
  • Elsa Scheelen: Pertsonaiak kanpotarrak dira, kokapena Belgikan (Brusela).

Gai existentzialistak

  • Nazka: Pertsonaia existentzialistari gauza guztiek ematen diote nazka.
  • Existitu beharra: Gizona mundu honetara bota dute eta bere bizitza aurrera eraman behar du esperantzarik gabe.
  • Bakardadea: Pertsonaia existentziala beti bakarrik sentitzen da, baita jende artean dagoenean ere.
  • Askatasuna eta aukeratu beharra: Gizon askea da, bere ekintzen erantzukizun osoa du. Aukeratzeko beldur da, huts egingo duelakoan.
  • Porrota: Hautaketa horrek porrot egitea dakar.
  • Etsipena: Porrotaren ondorioz, pesimismoz beterik dabil eta etsi egiten du.
  • Heriotza: Azkenik, bere buruaz beste egingo du.

Lanak

Saiakera eta ikerketa lanak

  • Sustrai bila (1970)
  • Euskara batua zertan den (1973)
  • Euskal gramatika (1978)
  • Fonologiaren matematikuntza (1978)
  • Euskal Fonologia (1980)
  • Euskal azentuaz (1984)
  • Elebidun gizarteen azterketa matematikoa (1984)
  • Huntaz eta hartaz (1965)
  • Hizkuntza eta pentsakera (1972)

Deskargatu

PDF Word HTML