Teatro social espainiarra 50eko hamarkadan: Buero Vallejo, Sastre eta Olmo

Teatro social espainiarra 50eko hamarkadan

Publikoak komedia burgesak, komedia umoretsuak, revista musikalak, zarzuelak eta zinema interesatzen jarraitzen zuen. Egile garrantzitsuena Alfonso Paso izan zen. Unibertsitate-publiko batek, berriz, teatro kritikoagoa eskatzen zuen.

Obra berriek gizarte-gaiei heltzen zieten: desberdintasunei, langileen alienazioari eta emigrazioari. Ikuspegi testigantza eta protesta hartzen zuten, garaiko errealitatearen aurrean. Nabarmendu ziren Antonio Buero Vallejo, Alfonso Sastre, Lauro Olmo eta José Martín Recuerda.

Antonio Buero Vallejo

Buero Vallejo teatrora dedikatu zen. Bere lanean, gizarteko eta politikako gaiak existentzialismoarekin uztartzen ditu, eta intelektual konprometitu baten adibide da. Inmersio-teknikak erabiltzen ditu, ikuslea errepresentatutakoarekin identifikatzeko.

1. etapa: enfoque existentziala eta errealismoa

Historia de una escalera obran, eskailera bateko bizilagunen bizitza islatzen du. Hiru belaunaldiko familia xumeak dira, egoera hobetzeko borrokan.

2. etapa: enfoque soziala

Las meninas eta Un soñador para un pueblo obretan, gizarte-gaiak nagusitzen dira.

3. etapa: esperimentazio eszenikoa eta eduki politikoa

La fundación obran, esperimentu eszenikoek eta eduki politikoek gora egiten dute. Bere teatroaren ibilbideak munduarekiko eta gizartearekiko inkonformismoa erakusten du.

Alfonso Sastre

Sastrek gizartea alda daitekeen ala ez eztabaida bizia mantendu zuen: posibilismoa eta inposibilismoa. Drama-formula berriak bilatu zituen, historia pasarte eta pertsonaia sinbolikoetan zatitzeko. 1960tik aurrera, tragedia konplexuak idatzi zituen, non ikuslea pertsonaiekin identifikatu eta haien tragedian parte hartzera bultzatu nahi zuen. Ironia, narratzailearen esku-hartzea eta elementu extraberbalak (kartelak, argazkiak) erabiltzen ditu. Adibidea: La taberna fantástica.

Beste egile garrantzitsu batzuk

• Lauro Olmo: teatro soziala sainete eta esperpentorekin lotzen du, La camisa (1962) obran bezala.
• José Martín Recuerda (1926-2007): protagonista matxinatuek bizi duten teatrotik, Como las cañas secas del camino obran bezala, teatro osoko eta konplexu baten aldera eboluzionatu zuen, koroak, dantzak eta eszena-plano desberdinak erabiliz.
• José María Rodríguez Méndez (1925): salaketa soziala eta naturalismoa erabiltzen ditu, sainete eta esperpentoarekin batera, Los inocentes de la Moncloa bezalako obretan.