Poesia galiziarra Francoren diktadurapean

1936ko estatu-kolpetik 1975ean diktadorearen heriotzara bitarteko garaiko poesia-eremuan hiru egile-talde bizi izan ziren elkarrekin: 36ko belaunaldikoak (gerra zibila hasi aurretik obra argitaratua zutenak), Enlace Promozioakoak eta unibertsitateko gazteak, Festas Minervais Belaunaldia izenekoak.

36ko belaunaldia eta aurreko korronteak

36ko belaunaldiko zenbait poetak aurreko aldian hasitako korronteekin jarraitu zuten, hala nola neotrobadorismoarekin eta paisajismoarekin. Gerraondoko neotrobadorismoan Álvaro Cunqueiro (Dona do corpo delgado, 1950) eta Xosé María Álvarez Blázquez (Cancioneiro de Monfero) nabarmendu ziren. Aquilino Iglesia Alvariñoren paisajismoak (Cómaros verdes, 1947) klasiko latinoen eragina du.

Enlace promozioa eta existentzialismoa

Enlace promozioko egileak frankismoaren pean zuzenean formatu ziren lehenak izan ziren. Diktaduraren testuinguru politiko eta sozialak oso eragin handia izan zuen haietan, eta kezka existentzial handiko poesia idatzi zuten. Tebra Eskolako poesia-liburu pesimista eta existentzialisten artean honako hauek nabarmendu behar dira: Manuel Cuña Novásen Fabulario novo eta Manuel Maríaren (Muiheiro de brétemas) zein Xosé Luís Méndez Ferrínen (Voce na néboa) lehen liburukiak.

Longa noite de pedra

XX. mendeko hirurogeiko eta hirurogeita hamarreko hamarkadetan eragin handiena izan zuen poesia-liburua Celso Emilio Ferreiroren Longa noite de pedra (1962) izan zen. Joera sozial-errealistako poema-liburu honen titulua diktadura frankistaren metáfora gisa erabiltzen hasi zen, eta diskurtso-eredu bat aurkitu genuen bertan (ironia, lirismoa, gizarte-kritika), frankismoaren amaierara arte oso imitatua izango zena.

Festas Minervais belaunaldia

Gerraondoko hurrengo talde poetikoa gerraostearen ondoren Santiago de Compostelako Unibertsitatean berrezarritako poesia-lehiaketetan (Festas Minervais) parte hartu zuten gazteek osatu zuten. Horietako batzuek Galaxiako Illa Nova bilduman argitaratuko dituzte euren lehen poema-liburuak, eta La Noche egunkariaren kultura-gehigarrian lagunduko dute.

Belaunaldi honetako egileen artean honako hauek nabarmentzen dira:

• Uxío Novoneyra, poesia paisajistikoa berritu zuena Os Eidos lanarekin.
• Xohana Torres (Do sulco).
• Arcadio López Casanova.
• Salvador García Bodaño.

Festas Minervais belaunaldiko poeta batzuek Brais Pinto taldea sortu zuten Madrilen. Talde horrek liburuak argitaratuko zituen, besteak beste, Bernardino Grañarenak (Poema do home que quixo vivir, Méndez Ferrín-en hitzaurre batekin) eta Alexandre Cribeirorenak (Acoitelado na espera).

Ondorioa

Laburbilduz, Galiziako gerraondoko poesian korronte literarioak (neotrobadorismoa, paisajismoa) —1936 baino lehen landu zituzten egile berberek jarraituak— eta joera berriak (errealismo soziala) —idazle-talde handi biek sustatuak (Enlace promozioa eta Festas Minervais belaunaldia)— elkarrekin bizi izan ziren diktaduraren zirkunstantzia zailetan jarduera garatu zutelarik.