Peptido eta Enlaze N-Glukosidiko: Lotura Peptidikoa eta Enlaze Fosfodiester
LOTURA PEPTIDIKOA: lotura peptidikoa aminoazidoak lotzen ditu, peptidoak eta proteinak eratzeko. Amida motatako lotura kobalentea da, C-N lotura gehienak baino laburragoa, lotura bikoitzeko izaera partziala du, ondorioz zurruna da eta lotura osatzen duten átomoen artean, ez da errotaziorik gertatzen. Hori dela eta C, N, O eta H plano berean daude. Karbonilo taldearen O-a eta amino taldearen H-a azkenik, elkarren aurkako aldeetan kokatzen dira loturan, hau da trans motako konfigurazioa dute. Karbono alfaren karboxiloa hurrengo karbono alfaren aminoarekin erreakzionatzen du, ur molekula sortuz eta oxigeno batez lotuta geratzen diren bi aminoazidoen karbono alfak.
ENLACE N-GLUKOSIDIKO: tienen una pentosa y bases nitrogenadas enlazadas por este enlace creando un nucleosido. El enlace se crea entre un C-N y se suelta H2O.
ENLACE FOSFODIESTER: la pentosa de un nucleosido se esterifica con un ácido fosfórico creando nucleótidos y soltando H2O.
PROTEINEN EGITURA PRIMARIO SEKUNDARIO TERCIARIO CUATERNARIO
Egitura primarioa: proteína eratzen duten aminoazidoen sekuentzia da, ez da kontuan hartzen bere egitura espaziala. Proteínaren funtzioa aminoazidoen sekuentziaren eta sekuentziak duen formaren araberakoa izango da.
Egitura secundarioa: aminoazido kateak espazioan duen antolamendua da. Proteína síntesia egin bitartean aminoazidoak elkartuz doazen heinean eta lotura ez-peptidikoek biratzeko gaitasuna dutela eta, eratzen den kate polipeptidikoak antomalendu espazial, egonkor bat hartzen du: motarik garrantzitsuenak β orria eta α helizea dira.
Egitura Terciarioa: Egitura secundarioak bere buruarekiko konformazio globularra eratzen duenean espazioan hartzen duen antolamendua da egitura tertiaroa. Konformazio horretan erradikal apolarrak barnealdean jartzen dira, eta polarrak kanpoaldean. Antolamendu horri esker, proteína globular asko disolbagarriak dira uretan nahiz gatz-disoluzioetan.
Laugarren mailako egitura: hainbat kate polipeptidikoz osatutako proteinetan baino ez dago; kate horiei azpiunitate edo protomero es aten zaie. Egitura horrek erakusten digu azpiegiturak nola lotzen diren elkarren artean. Laugarren mailako egitura eta hirugarren mailakoa antzeko loturek mantentzen dituzte. (HEMOGLOBINA)
DNA EGITURA PRIMARIO, SEKUNDARIO, TERCIARIO:
-lehen mailakoa: kate bakarreko desoxirribonukleotidoen seguida da fosfodiester lotura ren bidez. Fosfodiester lotura nukleotido 5´ karbonoko fosfato taldearen nukleotidoko 3´ karbonoko hidroxilo taldearen artean sortzen da.
-bigarren mailakoa: DNA molekula luze eta zuruna da, baseen kopuru berdina dago. DNA kiribildutako bi polinukleotido katek osatzen dute heliz bikoitz bat sortuz. Base nitrogenodunek helize bakoitzaren barrualdean daude eta kanpoko Atala azukreak eta azido fosforikoak. Kateak antiparaleloak dira eta osagarritasuna dago haien artean.
DNA-REN KOKNDENTSAZIO MAILAK: DNAk egitura kondentsatu edo trinkoak hartzen ditu, kondentsazio maila zelula zikloak dituen faseen araberakoa da.
-zelula prokariotoak trinkotzea: prokariota eta eukariotoen mitokondrioetan eta kloroplastoetan DNA helize bikoitz biribila da.
-zelula eukariotoak trinkotzea: DNA kantitate handiagoa dagoenez, karga negatiboa duen DNA histonei lotzen zaie nukleosoma eratuz eta perlazko lepoko izena hartuz. Zuntza kondentsatuari solenoide deitzen zaio eta tolestean begizta itxura hartzen du. Arrosa lehioak osatuz eta gero kromosoma kondentzatzen da kromatidak sortuz.
DNA BIKOIZKETAREN HIPOTESIAK:
-Hipotesi kontserbatiboa: jatorrizko DNA molekularen harizpi bakoitza molde gisa erabil daiteke harizpikume osagarri bat sintetizatzeko.
-Hipotesi sakabanatua: jatorrizko DNA molekula zatitu egiten da, zatiak bikoiztu eta ondoren lotu eta bi DNA molekula eratzen dira.
-Hipotesi erdikontserbatiboa: harizpi bakoitzak molde gisa balio du harizpi berri bat eratzeko baseen osagarritasunaren bidez.
KODE GENETIKOA: mRNA ren base nitrogenodunen eta kodetzen dituen aminoazidoen arteko elkarrekikotasuna da. Hirukote bakoitzeko aminoazido bat baino ez du kodetzen. Baldintza arruntetan, proteinetan 20 aminoazido daude, 20 aminoazidoen kodeketa hiru nukleotidoren sekuentziak zehazten dute eta hirukote edo kodon deritze.