Nazioarteko merkataritza: oinarriak, protekzionismoa eta ordainketa balantza

Nazioarteko merkataritza

Nazioarteko merkataritza gertatzen da herrialde batek ez dituenean ondasun eta zerbitzu batzuk, bere barne-produkzioa urria delako edo eskaria asetzeko adina ez delako. Bi faktore nagusi daude: ekoizpen kostuak eta eskaria. Oso zaila da denak asetzea, eta horregatik beste herrialde batzuetatik erosten dira produktuak.

Aduana

Aduanak ez dute zertan mugetan egon. Bere funtzioa salgaien zergak kobratzea eta inportazio-esportazioen kontrola egitea da.

Espezializazioa

Herrialde bakoitza zerbaitetan espezializatzen da, eraginkorragoa izan dadin. Horrela, produktu jakin baten ekoizpena errentagarriagoa bihurtzen da.

Abantaila konparatiboaren teoria

Herrialdeek ahalik eta eraginkorrenak izatea bilatzen dute, beste herrialdeekin lehiatzeko. Adibidez, Espainiak turismoan eta oinetakoetan dauka abantaila konparatiboa.

Protekzionismoa

Protekzionismoa inportazio eta esportazioei ezarritako neurrien multzoa da. Helburu nagusiak hauek dira:

• Industria babestea eta industrializazioa sustatzea.
• Enplegua sustatzea.
• Gorakada duten industriak garatzea, atzerriko lehiari aurre egin ahal izateko.
• Aduanetan diru-bilketa handitzea.
• Atzerriko produktuen inportazioa murriztea.

Protekzionismo-neurriak

• Zerga altuak (tarifak) inportazioetan.
• Kuotak: atzerriko produktuen kantitatea mugatzea. Adibidez, Japoniako autoen kasua.
• Laguntzak barneko industriei.
• Muga-zergak ez diren oztopoak: produktu eta zerbitzuen arauak.

Merkataritza askea

Merkataritza askearen aldeko arrazoiak:

• Ekoizpen faktoreen eraginkortasun handiagoa.
• Herrialde bakoitzak zerbait espezializatzea, beste herrialdeen gainetik abantaila izateko (adibidez, Espainia turismoan eta oinetakoetan).
• Lehia sustatzea eta areagotzea: atzerriko lehiakideak sartzen badira, gu eraginkorragoak eta lehiakorragoak izan beharko gara, prezioei dagokienez.
• Ondasun eta zerbitzuen kalitate eta aniztasun handiagoa lortzea. Beste herrialderik gabe, gauza asko ez genituzke izango (adibidez, gasolina).
• Eskala ekonomikoak lortzea.

Ordainketa balantza

Ordainketa balantza kontabilitate-dokumentu bat da, non herrialde baten ekonomia beste herrialde guztiekin neurtzen den. Hiru multzotan sailkatzen da:

1) Kontu korronteko balantza

Inportazioak eta esportazioak, soldatak eta etorkinei egindako transferentziak jasotzen ditu.

2) Kapital kontuko balantza

Azpiegiturak egiteko emandako dirua bezalako kapital-transferentziak jasotzen ditu.

3) Finantza kontuko balantza

Inbertsioak eta erreserben aldaketak jasotzen ditu (akzioak, bonoak eta dibisak).