Historia3,14 KB
Nazien Diktadura: Boterearen Kontsolidazioa
Boterearen Kontsolidazioa
Alderdi politikoak eta sindikatuak
- Alderdi politiko guztiak legez kanpo utzi ziren, Alderdi Nazia bakarrik onartuz.
- Sindikatuak debekatu eta Lanaren Alemaniako Frontea ezarri zen (Alderdi Naziaren kontrolpean).
Administrazioa eta Justizia
- “Ariarrak ez ziren” eta erregimenaren aldekoak ez ziren funtzionarioak kanporatu ziren.
- Epaileak Alderdiaren menpe jarri ziren, salbuespenezko epaitegiak sortuz (delitu politikoetarako).
Estatu zentralizatua
- Estatu federatuen botereak Reich-aren esku geratu ziren.
Errepresioa
- SS taldeari polizia-eginkizunak eman zitzaizkion eta Gestapo sortu zen (1933).
- Kontzentrazio-esparruak eraiki ziren (Dachau, 1933).
Alemaniako Reich Handiaren helburua
- “Bizitzeko espazioa” lortzeko helburua: herri “beheragokoak” menderatu.
Labana Luzeen Gaua (1934)
- SAren buruzagiak (Röhm barne, 300 pertsona inguru) erail zituzten.
Gizarte-kohesioa eta Arraza-purutasuna
Kultura eta Propaganda
Goebbelsen Ministerioa
- Zientzia eta kultura “nazifikatu” ziren.
- Askatasun intelektuala deuseztatu eta debekatutako liburuen erreketa ekitaldi publiko bihurtu zen.
Hezkuntza eta Gazteria
Hezkuntza politizatua
- Irakasle eta ikasliburuak “garbitu” ziren.
- Gazte-erakunde nagusia: Gaztedi Hitleriarra.
Emakumeen eginkizuna
- Kinder, Kirche, Küche (seme-alabak, eliza, sukaldea) lelopean.
Arraza-politikak
“Ariarrak babesteko” neurriak
- Desgaitasun fisikoa zutenak eta gutxiengoak baztertu ziren.
- Gaixotasun hereditarioak zituztenak esterilizatu ziren.
Antisemitismoa
Juduen aurkako faseak
- 1933: Juduen negozioen aurkako boikota.
- 1935: Nurenbergeko legeak (ezkontza mistoak debekatu, herritartasuna kendu).
- 1938: Kristal Hautsien Gaua (dendak eta sinagogak suntsitu; milaka judu atxilotu eta erail).
- Bigarren Mundu Gerran: Holokaustoa edo Shoá.
Autarkia eta Berrarmatzea
Helburu ekonomikoak
- Alemania estatu autarkiko bihurtu eta lau urteko plana abiatu zen.
- Gerrara prestatzeko, industria astunari eta armagintzari lehentasuna eman zitzaien.
Neurri ekonomikoak
- Estatuaren kontrola: Prezioak eta soldatak kontrolpean jarri ziren, inflazioa geldiarazteko.
- Langabezia amaitzeko: Obra publikoak eta inbertsio handiak egin ziren.
Emaitzak
- Industria-ekoizpena igo zen, baina kontsumo-ondasunen ekoizpena oso txikia zen.
- Enplegu osoa lortu zen, baina:
- Soldatak baxuak ziren eta lanaldiak luzeak (10 ordu).
- Sindikatu-eskubideak deuseztatu ziren (greba, elkartzea, hitzarmenak).
- Kanpo-merkataritza geldirik zegoen eta defizit handia sortu zen autarkiaren ondorioz.
