Napoleonen Inperioa: Boterea, Lorpenak eta Erorketa

Boterearen gailurrera iristea

Europako potentzia absolutisten aurkako gerran jarraitu zuen Frantziak. Ondorioz, armadak gero eta protagonismo handiagoa hartu zuen, eta iraultzaren gotorleku bilakatu zen. Napoleon Bonapartek ospe eta izen handia lortua zuen gudu-zelaian, eta aginte indartsuaren beharra aprobetxatu zuen estatu-kolpea emateko. Burgesiak lagunduta, hiru kontsulek osatutako Kontsulatua aldarrikatu zuen.

Napoleonek arrakasta militar eta politikoak biltzen jarraitu zuen. Bere burua indartsu ikusi zuelarik, bere burua bizi arteko kontsul izendatu zuen eta, azkenik, enperadore.

Barne-politika: Goi-mailako burgesia boterean

Napoleonen gobernua autoritarioa izan zen, baina Frantziako Iraultzaren lorpen nagusiak sendotzea izan zuen helburu: feudalismoaren abolizioa, herritarren berdintasuna, askatasuna...

• Frantziar gizartean bakea zabaltzea eta barne-gatazkak amaitzea lortu zuen.
• Konkordatu bat sinatu zuen Aita Santuarekin eta Elizarekiko harremanak baketsuago bihurtu ziren.

Frantziako estatuaren modernizazioa

Helburu nagusienetako bat Frantziako estatua modernizatzea izan zen. Horretarako, hainbat erreforma jarri zituen abian:

• Administrazioa berrantolatu zuen, eraginkorragoa izan zedin.
• Estatuko hezkuntza-sistema zentralizatua sortu zuen.
• Ogasun publikoa erreformatu zuen.

Inperioa eta kanpo-politika

Inperio handia eratu zuen Napoleonek. Batez ere, estratega trebea zelako lortu zuen arrakasta, armada handiak mugitzen oso abila baitzen.

Napoleonen armadak Austria menpean hartu zuen Austerlitzen; eta Prusia, Jenan. 1811n, Frantziar Inperioak hedadurarik handiena lortu zuen, eta ia Europa osoa kontrolpean izan zuen. Inperioak hainbat oztopori aurre egin zion:

• Britainiar armadak frantziarren flota menperatzea lortu zuen Trafalgarko Guduan. Napoleonek itsas blokeoa ezarri zuen, baina ez zuen Britainia Handia garaitzea lortu.
• 1808an, frantziarrak Espainia okupatzen hasi ziren. Sei urtez gerran aritu ondoren, frantsesen porrota iritsi zen.
• 1812an hasitako Errusiaren inbasioa ere porrota izan zen. Errusiako lurraldeak oso zabalak zirelako, negua oso gogorra izan zelako eta janaria ez zutelako.

Inperioaren gainbehera

1814an, koalizio absolutistak Frantzia inbaditu zuten, eta Napoleon deserrira bota zuten. Hurrengo urtean, berriro agintea lortu zuen, baina Waterlooko Guduan behin betiko hartu zuten menpean. Inperioa desagertu egin zen, eta absolutismoa berrezarri zen Europa osoan.