Mendizabalen desamortizazio dekretua

MENDIZABALEN DESAMORTIZAZIO DEKRETUA

KOKAPENA: Lehen mailakoa, osatugabea, desamortizazio legearen pasarte batzuk. Mendizabal politikari liberal progresista zen, erreforma liberal sendoen alde. Noiz eta non idatzi. Maria Kristinaren erregeordetzan aldarrikatu zen. Desmortizazioaren beharra erreginari azaltzeko. Honen bitartez, elizaren lurrak salgai jarri. Ofiziala da eta nazio mailakoa.

ANALISIA: Desamortizazioa justifikatzeko azalpenak eman:

-Zor nazionala gutxitzeko. -Ordaintzen ez duten lurrak ordaintzen hasi. -Garapen industrialerako (ekonomikorako) ona. -Estatu liberalarekiko lotura berriak sortzeko. -Erosleak Isabelen alde jartzeko. -Estatua indartu egingo da.

Beharrezkoa eta ona zenez, Maria Kristinak onartu egin zuen.

TESTUINGURUAN JARTZEA: Estatua dirurik gabe, gobernuak zor publikoa zuen (Errege Baleak), baina dirurik ez bueltatzeko. Fernando hil zenean, Gerra Karlista piztu, gerraren arazoa gehitu. 1836an Mendizabalek desamortizazioa proposatu. Elizaren ondasunak salgai jarri, eta etekin handiagoa atera.

Lehendik beste desamortizazio batzuk, baina Mendizabalena askoz handiago izan zen. Erosleak burgesak, nobleak eta nekazari dirudunak. Lurrak saltzeko sistema enaktea zen, eta Errege Baleak onartu. Diru asko jaso (enkanteetan eta zergetan). Ondorioz, jabetza burgesa sortu zen. Erosleek lur horiei etekina atera eta produktuak sortu, merkataritza bultzatu. Jabe berriak liberalak bihurtu. Diruarekin, zorra txikitu eta gerra karlista irabazi. Baina nekazariek ezin zuten lurrik erosi, beraz "distantzia ekonomikoa" handitu.

TESTUAREN GARRANTZIA: Lege honek bere helburuak bete: jabetza pribatuak zabaldu, dirua lortu, merkataritza bultzatu... Hala ere, Isabel 1868ko Iraultzagatik ihes egin behar izan zuen.