Lehen Industria Iraultzaren hedapena eta nazioarteko merkataritza

Lehen Industria Iraultzaren hedapena Europan eta AEBtan

1. Industria Iraultzaren hedapena

Industria hiru arrazoi nagusirengatik sortu zen: aldez aurretiko manufaktura-tradizioa, uraren eskuragarritasuna eta ikatz-harrobiak. Baldintza horietan, teknologia eta fabrika-antolaketa transferitzean hedatu zen industria (adibidez, Belgikan).

2. Bigarren bidea: Industrializazioa eta prezioak

Britainia Handiak (BH) ezartzen zituen munduko prezioak, eta gainerako ekonomiek horietara egokitu behar izan zuten. Industrializatzen ari ziren herrialdeek bi bide zituzten: atzean geratu edo teknologia berriak erabiliz (kimika, eskala-ekonomiak) produktu berriak sortu eta kostuak murriztu. Horrek nazioarteko lehia areagotu zuen.

3. Zabalkuntzaren baldintza orokorrak

3.1. Garraio-sarea

Garraioak hiru aldaketa ekarri zituen:

• Salgaien garraio masiboa: Errentagarri bihurtu zen.
• Garraio mota berriak: Trenbidea, itsasontziak eta telegrafoak.
• Inbertsioak: Suez eta Panama kanalen eraikuntza.

Horrek garraio-kostuak murriztu, merkatu nazional eta nazioartekoak sortu eta munduko geografia ekonomikoa eraldatu zuen.

3.2. Ekonomia-politika: Merkantilismoa vs. Librekanbioa

• Merkantilismoa: Estatuak araututako sistema, elkarte pribilegiatuetan eta muga-zergetan oinarritua.
• Librekanbioa: Merkataritza askea defendatzen du, abantaila konparatiboak baliatuz. Richard Cobden izan zen honen bultzatzaile nagusia.

3.3. Nazioarteko moneta-sistema eta Urre Patroia

Britainia Handiak merkataritza askea lortzeko oztopoak gainditu zituen (Corn Laws eta Nabigazio Legeen abolizioa). Garai hartan, Urre Patroia zen nagusi:

• Dibisa bakarra libra esterlina zen.
• Moneta bakoitzak urrearekiko balio finkoa zuen.
• Ordainketa-balantzak (salgaiak, zerbitzuak, transferentziak eta kapitala) zehazten zuen urre-erreserben egoera.

Britainia Handia, XIX. mendean zehar ordainketa-balantza positiboa izan zuenez, munduko hartzekodun nagusia bihurtu zen.