Langile-mugimenduaren bilakaera: Parisko Komunatik II. Internazionalera

Historia2,49 KB

Parisko Komuna (1871) eta ondorioak

Sortu zeneko giroa: Parisko Komuna (1871) Prusiaren aurkako gerra galdu ondoren, Frantzian aginte-hutsunea egon zen. Bigarren Inperioko azken gobernuak Versaillesera egin zuen ihes.

Zuzendari nagusiak: Proudhoniarrak, internazionalistak, Bakuninen jarraitzaileak...

Amaiera: Frantziako Hirugarren Errepublikako tropak hiriburuan sartu eta errepresio gogorra garatu zuten; 4.700 communard prozesatu eta horietatik milaka batzuk fusilatu egin zituzten.

Porrotaren ondorioak LNE-n

  • Bakunin eta horrek Espainian, Italian nahiz Suitzan zituen ordezkariak gutxiengoan gelditu ziren, eta Internazionaletik kanporatu zituzten.
  • Europako gobernurik gehienek LNE-ren aurkako jazarpena hasi zuten.
  • I. Internazionala deseginda geratu zen.

Langile-mugimenduaren bide berria

Aurrerantzean, langile-alderdi sozialistak sortu eta herriko politika nazionalean hartu zuten parte.

Alderdi sozialistak eta II. Internazionala

Alderdi sozialista marxisten sorrera:

  • 1875ean: Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata sortu zen.
  • 1879an: Marxista espainolen talde batek, Pablo Iglesiasek zuzenduta, Espainiako Langileen Alderdi Sozialista (PSOE) sortu zuen.
  • Beste batzuk: Danimarka, Holanda, Belgika, Suedia, Austria eta Britainia Handia.
Alemaniako alderdiaren ezaugarriak

Edozein herritar izan zitekeen bertako kide; gaztea, emakumea, langabetua zein jubilatua izan, bere elkartea zuen alderdiaren barruan. Elkarteen, kooperatiben, herriko etxeen edo kultura-etxeen sare konplexuaren eraginez, langile-kultura partekatzeko aukera zegoen.

Internazionala berreraikitzea

Ezaugarriak:

  1. Alderdiek autonomia edukitzea.
  2. Zentralizazio arriskua saihestea.
  3. Anarkistak ez onartzea.

Gizarte garaikideak onartutako bi ikur kultural

  • Emakume Langilearen Nazioarteko Eguna: 1911tik aurrera sustatua (martxoaren 8a).
  • Maiatzaren 1a: 1890eko maiatzaren 1a, langileen nazioarteko elkartasunaren eta indarraren ikurra.

II. Internazionalaren bi joera nagusiak

  1. Errusiako iraultza eta beste zenbait iraultza-saiakera eragin zituen joera.
  2. Politika erreformista eta sozialdemokrata, alderdi sozialistek gaur egunera arte defendatu dutena.

Deskargatu

PDF Word HTML