Komunikazio Gaitasunak eta Azpigaitasunak: Gida Praktikoa
Azpigaitasunak
1. Gaitasun linguistikoa
- Ortografia:
- Ortografia eta puntuazioa zuzena.
- Kaligrafia: Idazkera ulergarria izatea.
- Tipografia: Testuinguruaren arabera egokitua.
- Lexiko-semantikoa:
- Hiztegiaren aberastasuna eta menperatzea: errepikapenak saihestuz.
- Harreman semantikoak: hitz teknikoetatik ohiko hizkuntzara igarotzeko gaitasuna.
- Gramatika:
- Zuzentasun morfologikoa: Zuzentasuna mantendu (adibidez, “ni nator” zuzena da, “*ni zatoz” okerra).
- Zuzentasun sintaktikoa: Zentzua duten esaldiak eta ordena egokia.
2. Gaitasun soziolinguistikoa
- Erregistroaren erabilera eta testuingurura egokitzea:
- Erregistroa egokitzea: formala edo informala.
- Hizketakideari eta testuinguruari egokitzea: komunikazio-egoera desberdinetara hizkuntza egokitu.
- Paralinguistikoa:
- Kode paralinguistikoen menperatzea: mantso, jariotasunez eta ahotsa moldatuz.
- Ahotsaren erabilera adierazgarria: segurtasunez eta modu argian.
- Hizkuntza ez-berbalaren erabilera eta proxemia:
- Hizkuntza ez-berbala: emozioak interpretatzeko gaitasuna.
- Proxemia: espazioan kokapena eta mugimendua.
3. Gaitasun pragmatikoa
Diskurtsiboa
- Testuaren egitura eta antolamendua: Paragrafoen bidezko antolaketa, kohesioa eta koherentzia.
- Argudiaketa: Teoriak praktikaren bidez kontrastatzeko gaitasuna. Adibideetan oinarritzen da.
- Analisia eta sintesia: Iturri desberdinetako ideiak hartu eta teoria propioak osatu.
Funtzionala
- Enpatia: Hizketakidearen lekuan jartzea.
- Entzute aktiboa: Hizketakidearengan arreta jarri, moztu gabe eta txanda errespetatuz.
- Asertibitatea: Ideiak eta sinesmenak adierazteko gaitasuna, agresibitaterik gabe.
- Pertsuasiorako gaitasuna: Hizketakidearengan atxikimendua lortzeko trebezia.
Komunikazio Ekintzaren Analisia
Komunikazio ekintza aztertzeko, SPEAKING ereduaren elementu desberdinak hartu behar dira kontuan:
- S (Setting/Egoera): Adibidez, arratsalde batean.
- P (Participants/Parte-hartzaileak): Sexua, adina, rola eta harremanak (berdinen artekoak).
- E (Ends/Helburuak): Praktikak kontatzea eta konfiantzazko eremua sortzea.
- A (Act sequence/Ekintza sekuentzia): Gaien antolaketa.
- K (Key/Tresnak): Kanala, hizkuntza-aldaerak, kinesia eta proxemia (jarrera eta mugimenduak).
- I (Instrumentalities/Kodea): Erregistro kolokiala.
- N (Norms/Arauak): Beharrezkoa den informazioa soilik ematea.
- G (Genre/Generoa): Bat-bateko elkarrizketa.
Bat-bateko Elkarrizketa
Hitz-txandetan antolatzen den hartu-emanezko ahozko jarduera da. Bere ezaugarri nagusiak hauek dira:
- Testuingurua: Agertoki psikosoziala.
- Parte-hartzaileak: Rola eta harreman mota.
- Helburuak: Xede soziala eta norbanakoaren xedea.