Gerrarteko Ekonomia: 1929ko Kraka eta Depresio Handia

Gerrarteko Aldiko Ekonomia

20ko Hamarkada Zoriontsua

Industria garatu egin zen kateko ekoizpen-sistema berrien bidez. Hori horrela, industriak produktuak masan egin zituen. Adibidez:

• Automobilak
• Etxeko tresna elektrikoak

Kontsumoak gora egin zuen publizitateari eta epeka erosteak eta bankuko kredituek emandako erraztasunei esker. Burtsako inbertsioak dirua azkar lortzeko modu bihurtu ziren. Industriako etekinak, bankuetan gordailuak eta partikularren dirua burtsan inbertitu zen.

1929ko Krisi Ekonomikoa eta Depresio Handia

Kraka eta Arrazoiak

Gerra Handian, Ipar Amerikako nekazaritzaren eta industriaren ekoizpenak etengabe gora egin zuen gerran zeuden herrialdeen hazkundearen eraginez. Gerra amaitzean, nekazaritza eta industriako produktuen eskaria murriztu zen, eta gehiegizko ekoizpena zegoen. 1929an, konfiantza galdu zen. Urriaren 24an, «Ostegun Beltzean», 13 milioi akzio modu masiboan saldu ziren. Horren eraginez, New Yorkeko burtsak porrota izan zuen.

Depresio Handiaren Ondorioak

Burtsaren krisiak depresio ekonomiko orokorra eragin zuen. Ondorio nagusiak hauek izan ziren:

• Milioika pertsonak lur jo zuten, dirua eta aurrezkiak galduz.
• Salmentak murriztu egin ziren.
• Kanpo merkataritza gelditu egin zen.

Krisiaren Hedapena eta Ondorioak

Esparru demografikoan: Biztanleriaren hazkundea eta ozeanoz gaindiko migrazioa eten egin ziren.

Arlo ekonomikoan: Nekazaritzako eta industriako ekoizpena eta kanpoko merkataritza jaitsi egin ziren politika protekzionistaren eraginez.

Gizarte-arloan: Langabeziak gora egin zuen.

Arlo politikoan: Krisiaren eraginez, demokraziak ospea galdu zuen. Totalitarismoa eta komunismoa salbatzaile moduan agertu ziren.

Konponbideen Bila: *New Deal* eta Keynes

Krisiari aurre egiteko, batzuk autarkia sustatu zuten. Baina gehienek, Keynes ekonomistak proposatutako ideiak hartu zituzten.

Roosevelt presidenteak 1933an New Deal izeneko berrezkuratze-programa jarri zuen abian. Honi esker, egoera ekonomikoa hobetu egin zen:

• Industriako eta nekazaritzako soberakinak amaitu ziren.
• Langabezia-aseguruak ezarri zituen.