Gerra Ondorengo Krisia eta Totalitarismoen Igoera: Historia Laburra

Gerra Ondorengo Krisia eta Totalitarismoen Igoera

Gainkonpentsazioa: Gerra ondoren, herrialde gehienek gerraren ondorioz suntsitutako ekonomiak berreraikitzen hasi ziren, kontsumo-ondasunak ekoizten. Gerra amaitzean, herrialdeek mota guztietako produktuak fabrikatu zituzten, horrek sobrekoa eragin zuelarik.

Espekulazioa: Bankuek maileguak eman zizkieten enpresei eta bezero partikularrei, eta hauek Bolsan inbertitu zuten dirua. Bolsako balioen eta kontsumo-ondasunen salerosketa desmerkatu zen.

1929ko Krackа

Ostegun Beltza gertatu zenean, New Yorkeko Bolsan akzioak saldu ziren. Horregatik, balio guztia galdu zen eta enpresek zein inbertsiogileek porrot egin zuten.

Ostegun Beltza eta Ondorioak

Enpresek beren ordainketak egiteko behar zuten diru-premia zela eta, akzioak saldu egin zituzten. Estatu Batuetan krisi ekonomiko larria sortu zen, depresio handia. Bankuek hondoa jo, enpresa asko itxi, langabezia nabarmen handitu eta lan-bizia hedatu zen.

Zergatik 1929ko krakak krisialdia eragin zuen mundu osoan?

Krisiaren ondorioz, enpresek eta inbertsiogileek porrot egin zuten. Bolsak porrot egiteak krisialdi ekonomiko larria ekarri zuen. Bankuek hondoa jo zuten, bezeroek beren dirua atera zutelako eta maileguak asko ordaindu ez zituztelako.

New Deal

Estatuak parte-hartze handiagoa izango zuen ekonomian, eta neurri hauek hartu zituen: obra publikoetan inbertitu zuen, nekazariei diru-laguntza handiak eman, kreditu baldintzak hobetu eta finantza-sistema berregituratu.

Demokrazien Arazo Nagusiak Gerraren Ondoren

Demokraziak hauskorrak ziren. Krisialdi ekonomikoko testuinguruan zirenean igaro zirenean, herrien funtzio sozial larriak eragin zituen. Goi mailako eta erdi mailako klaseetan beldurra zabaldu zen, berriro iraultza komunista etorriko ote zen.

Zergatik sortu ziren diktadurak Europan Gerraarteko garaian?

Gerrako erdi-mailako klaseak eta goi-burgesiak eskuin muturreko aldarrikapenen alde egin zuten, uste baitzuten aldarrikapen moderatuenek ezin izango zutela beren herrialdeak krisitik atera, eta horren ondorioz iraultza komunista etorriko zela.

Zergatik gertatu zen diktadura bat beste oldarkor XX. mendean?

Krisialdiak demokraziarekiko eta aldarrikapen tradizionalekiko mesfidantza eragin zuen herritarren artean, aldarrikapen haiei leporatzen baitzieten egoeraren erru. Langileek eta nekazariek botu handiagoa eman zieten aldarrikapen komunistei. Horrez gain, gerrako erdi-mailako klaseak eta goi-burgesiak eskuin muturreko aldarrikapenak sortu zituzten.

Erregimen totalitarismo eta beste diktaduren arteko desberdintasunak

Agintean zeuden aldarrikapen bakarrak jokabiderako eta pentsamendurako arauak inposatu zizkien herritarrei, askatasunak ezabatu eta giza eskubideak bortxatu zituen.

Gerra ondorengo egoera soziala eta ekonomikoa Italian

Ekonomian krisialdi handia, asko langabezian zeudelako. Sozialki tentsio handi bat.

Faxismoaren Ezaugarri Ideologikoak

• Demokrazia eta komunismoaren aurka egitea.
• Gizabanakoa estatuaren menpe jartzea.
• Alderdi politiko bakarra onartzea.
• Indarkeria goresten.
• Masa-hedabideen monopolioa eta propaganda erabiltzea.
• Ekonomia estatuaren kontrolpean jartzea.
• Balio nazionalak goraipatzea eta desberdintasunak aldarrikatzea.
• Militarismoa goraipatzea.

Mussolini Boterera

Indarkeriaz baliatu zuten, atorrabiltzak antolatu Erromara joateko, eta azkenean gobernua eskaini zioten, beste arazoez beldurtuak.

Nola ezagutu diktadura faxista

Hauteskundeetan gehiengo absolutua lortzen zuten eta oposizioaren aurka konpainia egiten.

Italiako ekonomia faxismoaren garaian: ezaugarriak

Ekspansioa eta autarkia lortzeko kanpainak. IRI sortu, industria kontrolatuta eukitzeko.

Munich putscha

Hitlerrek estatu kolpea eman zuen, baina porrot egin eta kartzelan sartu zuten.

Ideologia nazi ezaugarriak

• Arrazismoa.
• Arraza ariarraren nagusitasunaren goraipamena.
• Bizi espazioaren teoria.

Nazien ekonomia eta Hitler boterera heltzeko nork bultzatu nazismoa

Alemaniak izandako egoera ekonomiko larriak tentsio soziala areagotu zuen. Gerrarengatik zor handiak ordaindu ahal izateko, gobernuak txanpon asko jaulki behar izan zituen, eta horrek hiperinflazioa eragin zuen. Erdi eta goi mailakoek...

Nola heldu Hitler kantzilertza

1932ko hauteskundeetan sozialistek eta naziek jaso zuten botu gehien, baina inork ezin izan zuen gobernua bakarrik osatu.

Hitler Alemanian Estatu Totalitarioa Ezartzeko Egindako Urratsak

Boterea osoa berganatu. Nazien eragin zuten Reichstageko sutea. Komunistei leporatu, aitzakia gisa erabili jazarpena areagotzeko. Alderdi politiko eta sindikatu guztiak debekatu, Nazia izan ezik. Luzeen gauean, alderdiaren barruan zituen etsaiak hiltzeko agindua eman zuen. Errepublikaren presidente bihurtu eta bere helburu nagusia zen alemaniar herriari arrazaren purutasuna itzultzea. Horretarako gaixoak eta desgaituak hiltzeko agindu zuen eta juduen aurkako politika sistema ezarri.

Alemaniako Ekonomia Nazismoaren Ezaugarriak

• Sindikatu bakarra sortu.
• Kanpo-merkataritza bultzatu autarkia lortzeko.
• Langabeziari aurre egiteko obra publiko handiak egin eta etengabe berrarmatzea sustatu zuen.

Holokaustoa

Nazien arraza-politikaren aldarrikapenik basatiena. Europako komunitate juduen suntsiketa aurrez pentsatua, planifikatua eta sistematikoa.

NBE

Nazioen Elkartearen eraginkortasun eza ikusita, San Frantziskoko konferentzian bildu ziren 50 herrialde baino gehiago. 4 helburu: nazioarteko bakea eta segurtasuna iraunaraztea; herriek askatasunez erabakitzeko eskubidea dutela onartzea; giza eskubideak defendatzea; herrien arteko lankidetza bakezalea sustatzea.

}?{