Frankismoaren gainbehera (1969-1975) eta Trantsizioaren hasiera

Frankismoaren azken urteak eta desegonkortasuna (1969-1975)

Azkenik, frankismoaren gainbehera etorri zen (1969-1975). Grebak eta gatazkak ugaritzeak agerian uzten zuen erregimenaren desegonkortasuna, eta salbuespen egoera finkatu zen.

Franco gaixorik zegoenez, bere heriotza posiblearen aurrean, 1969an Gorteek Juan Carlos printzea izendatu zuten Francoren ondorengo gisa. Baina monarkia liberala ezarri beharrean, Mugimendu Nazionalaren monarkia ezarri zen.

Barne gatazkak eta Carrero Blancoren hilketa

Frankismoak hainbat arazo izan zituen: Falange eta teknokraten arteko desadostasunak eta korrupzioa (adibidez, Matesa kasua).

Francoren gaixotasunak aurrera egiten zuen, eta 1973an Carrero Blancok boterea eskuratu zuen. Hark erreformak deuseztatu eta oposizioa zapaldu nahi zituen, baina abenduaren 20an ETAk egindako atentatuan hil zen.

Francok, Blancoren ordez, Arias Navarro kokatu zuen, irekitasun handiagoko jokabidea zuena. Carrero Blancok Opus Dei-ko teknokratak gobernutik atera zituen eta arazoak izan zituen Elizarekin.

Nazioarteko testuingurua eta oposizioaren antolaketa

Garai hartan, nazioarteko egoerak aldaketa ekarri zuen:

• 1973an petrolioaren krisi mundiala gertatu zen.
• Portugalgo iraultzaren ondorioz askatasuna bermatu zenez, Espainian aldaketa itxaropena areagotu zen.

Horregatik, oposizioa antolatu zen:

• Espainiako armadako kide irekiek Batasun Militar Demokratikoa (BMD) sortu zuten.
• Alderdi politikoek (PSOE izan ezik) Batzar Demokratikoa osatu zuten.

Bi taldeek demokrazia bilatzen zuten.

Nazioarteko bakartzea eta Saharako krisia

Atentatu terroristek eta errepresioak irekitze prozesua bukatu zuten. Horren ondorioz, hainbat naziok Espainiatik enbaxadak kendu zituzten, eta Espainia bakartua geratu zen, 40ko hamarkadan gertatu zen bezala.

Aldi berean, Francoren gaixotasunaren egoera aprobetxatuz, Hassan II.a Marokoko erregeak "Martxa Berdea" prestatu zuen, Sahararen independentzia lortzeko. Arias Navarroren gobernuak lurraldea utzi zuen, eta modu horretan, Sahara Mauritania eta Marokoren artean banandu zen.

Franco hil eta Trantsizioaren hasiera

Franco 1975eko azaroaren 20an hil zen, eta horrekin frankismoaren garaia amaitu zen.

Nazioa berritua, industriala eta etorkizunerako aukera handiekin geratu zen, baina ia 40 urteetan izandako muga politikoak mantenduz.

Juan Carlos printzea Espainiako errege izendatu zuten, eta horrela Trantsiziorako bidea hasi zen.