Frankfurteko Eskola: Gizarte Kritika eta Pentsamendu Askatzailea
XX. mende bukaerako pentsamendu kritiko multidiziplinarra da Frankfurteko Eskola, filosofia, soziologia, ekonomia, zuzenbidea eta psikologia bezalako arloak uztartzen dituena.
Gizarte Industrialaren Analisi Kritikoa
Gizarte industrialeko gizartea aztertu eta ondorio kritiko hauek atera zituzten:
Ekonomia kapitalistak ez du gizateriaren garapen soziala lortu; aitzitik, desberdintasun eta diskriminazio ekonomikoak areagotu egin dira.
Filosofiak alternatiba sozio-etikoak sortzen lagundu beharko luke, gizarte zibila iratzarriz eta benetako demokrazia aldarrikatuz.
Aurrerapena ez da termino ekonomiko-industriala soilik. Aurrerabidea helburu soziala eta morala ere bada: ongizatea, askatasuna, emantzipazioa, bakea, besteak beste.
Ideologia tekniko-zientifikoak gizartearen eta moralaren aurkako zapalkuntza sortu du, politika armamentistikoa eta armagintza nuklearra adibide garbiak izanik.
Zientzia eta Teknikaren Erabilera Etikoa
Zientzia eta teknika erakunde ekonomiko-militar ez-demokratikoek kontrolatu dituzte, gizateria bera arriskuan jarriz. Frankfurteko Eskolak zientzia eta teknikaren aplikazio etiko-soziala defendatzen du, esaterako:
- Bizitzak salbatzeko osasun praktikak.
- Gosetea amaitzeko praktikak.
Aplikazio instrumentalak, ordea, suntsiketarako armagintza eta gizartea kontrolatzeko teknologiak sortu ditu.
Frankfurteko Pentsalarien Ezaugarri Nagusiak
Jarraian, pentsalari alemaniar hauen ezaugarri nagusiak laburbiltzen ditugu:
Marxismo demokratikoa eguneratzen saiatu ziren, Errusiako stalinisismotik ihes eginez.
Kapitalismoak zientzia eta teknika erabili ditu jendea manipulatu eta kontrolatzeko.
Filosofiak errealitatearen kritika sistematikoa burutu beharko luke, alternatibak aurkeztuz.
Gizarte emantzipazioa, askapena edo justizia milioika pertsonek duten ametsa da, garai ilunen adierazle.
Aurrerapen tekniko-industriala bezain garrantzitsua da garapen etiko-soziala (adibidez, Garapen Iraunkorreko Helburuak).
Hazkunde ekonomikoaren aitzakian, interes sozioetikoen aurkako erabaki larriak hartu dira, ingurune ekologikoa kaltetuz, besteak beste.
Botere ekonomikoa erabakitzaile bihurtu da; agintari erreala ez da politikoa, ekonomiko-finantzarioa baizik.
Gizarte zibilak galdutako protagonismoa berreskuratzeko ahalegina egin zuen eskola honek. Benetako demokrazia aldarrikatu eta GGEEren aldeko erakunde zibilak suspertu zituzten (antimilitaristak, feministak, antiarrazistak, etab.).