Franco aroko autarkia: gerraosteko politika eta ondorioak

Ideia nagusia

Autarkia ezartzea → Autosufizientzia ekonomikoa bilatzen duen estrategia.

Testuaren kokapena

Testu mota: Lehen mailakoa, juridiko‑ekonomikoa.

Egilea: Kolektiboa. Francoren estatu totalitario berriaren burua.

Jasotzaileak: Espainiarrak (kapitala dutenak).

Garaia: 1939ko urriaren 25a. Gerra Zibila bukatu eta sei hilabete beranduago.

Testuaren analisia

• Industriaren eta autarkiaren garrantzia: Autarkia ekonomikoa —atzerritik produktuak inportatzeko beharrei aurre egiteko eta lurraldean ekoizpena sustatzeko asmoz—.
• Nazio‑intereseko industrien sustapena: Industria batzuk “nazio intereseko” gisa deklaratzeko modu bat ezartzen du.
• Onurak: Desjabetzeko aukera, zergen murrizketa %50 arte, gutxieneko etekin bat bermatzea eta aduana‑eskubideetan beherapenak egitea.
• Estatuaren esku‑hartzea: Haien truke, estatuak industria horien esku‑hartzea bermatuko du; ondo badago, uko egin ahal izango diete.

Testua autarkia ekonomikorako eta industria nazionalaren babesteko estrategiaren adibide bat da.

Testuingurua

Gerra bukatu ondoren kokatzen da testua. 1975era arte mantenduko da boterean (Franco). II. Mundu Gerraren hasieran (1939–1945) krisia beldurgarria izan zen.

Errepresioa, gose latza, gobernu autoritarioa, lege berriak eta pobrezia egon ziren. Ondorio oso larriak izan ziren. Industria, nekazaritzaren ekoizpena eta komunikabideak hondamendi egoeran zeuden. Industria ekoizpena %30 baino gutxiagokoa zen, nekazaritzarena %21ekoa.

Erregimen berriak ezarri zuen sistema estatuaren kontrol handia zen (ekonomia arlo gehienetan). Politika zentralista eta nazionalista ezarri zuen.

ONDORIO ZUZENA: II. Mundu Gerra amaitzean, Aliatuek Espainia isolatu zutela esan da; isolamendu hori izan zen politiko zein ekonomikoan.

Horrela, autarkia erabakia baino ezinbesteko bidea bihurtu zen frankismoaren hasieran.

Espainiako herritarren sufrimendua areagotu egin zen eta gosea ardatz bilakatu zen.

AUTARKIA eta helburuak

AUTARKIA, ia 20 urte iraun zuen. HELBURUA: Modernizazioa eta autosufizientzia lortzea — barne ekoizpena handituz eta inportazioak murriztuz.

Testuaren garrantzia

Gerra Zibilaren ondorengo urteetan bizi izan zen egoeraz hitz egiten digu.

• Ekonomia, politika autarkikoa eta isolamendu egoera: Ekonomia autarkikoaren politika adibide nagusietako bat da. Badago alderdi ideologiko bat; halere, nazioarteko isolamendua giltzarria izan zen erabaki horretan. Erregimenaren posizio geopolitikoak Espainia nazioarteko komunitatearen laguntzagatik isolatu zuen.
• Estatuaren rola ekonomian: Estatuak papera aktiboa hartu zuen ekonomian; trantsizioa izan zen, merkatu‑libreak lehenik eta gero estatuaren esku‑hartze zuzena handiagotuz.
• Gerraosteko errekuperazioaren zailtasunak: Testua errealitate gogorraren isla da.
• Hasierako urteetako krisi larria: Eraginkortasuna eskasa izan zen; krisi larria jarraitu zuen urte askotan. Egoera ez zen azkar aldatuko II. Mundu Gerra bukatu ondoren, Gerra Hotzak 1947tik aurrera sortu zituen baldintzak eta bakantze‑egoera gainditu arte; hortik aurrera hasi zen Espainiaren industria gorakada.

Testuak laguntzen du ulertzen zergatik hartu ziren halako neurriak eta zein izan ziren haien ondorio sozial, ekonomiko eta politikoak.