Filosofia eta Literatura: Ezaugarriak eta Helburuak
Filosofia eta Literatura: Desberdintasunak
Filosofiaren eta literaturaren arteko desberdintasunak batez ere forman eta edukian oinarritzen dira.
Formari buruzko desberdintasunak
- Filosofiak koherentzia logikoarekin lortutako argudioekin lan egiten du. Literaturaren egitura, ordea, pertsonen eta gertakizunen inguruan eratzen da.
Edukiari buruzko desberdintasunak
- Filosofiak errealitatea benetan nolakoa den adieraztea du helburutzat; literaturan ardura hori beste batzuen menpe dago, hala nola, alaitzea edo edertasun formala sortzea.
- Filosofiak zientzian du bere diskurtsoan integratu beharreko kontzeptuen eta argudioen iturria. Literatura, ordea, ez da kezkatzen zientziak mundu naturalaz ematen dituen datuez.
- Filosofiak singularra eta partikularra du abiapuntutzat, errealitate osoaren mundu-ikuspegi batean integratzeko. Literaturak singularra eta partikularra den horretan jartzen du arreta, hura egiaztatzeko eta haren fede emateko.
Filosofiaren Helburuak eta Funtzioak
- Giza helburuak aztertzeko: Filosofiak ez du soilik ezagutzaren perfekzio logikoa bilatzen, Kanti jarraituz; horrez gain, ezagutza giza arrazoiaren funtsezko helburuekin harremanetan jartzen du.
- Dimentsio unibertsala lortzeko: Filosofia, errealitatearen esparru konkretu batez arduratzen diren zientzia partikularren eta kultura zein gizarte konkretuen ikuspegiak gaindituz, dimentsio unibertsala lortzen saiatzen da.
- Dogmak desegiteko: Filosofiak dogmak desegiteko eta, beraz, arrazoizko kritika egiteko lagungarriak diren irizpideak ematen dizkigu.
- Hausnarketa bultzatzeko: Filosofia hausnarketa da; gogoeta eta gertaerak lasaitasunez eta urrunetik aztertzen ditu, horiek hobeto ezagutzeko eta giza bizitza hobeto bideratzeko.
- Argudiatzeko: Filosofia, bere eginkizun kritikoa betetzean, argudiatzen saiatzen da.
- Sistematizatzeko: Argudioak egitura baten barruan, sistema baten barruan egin behar dira; egiten den baieztapen orok harreman-egitura bat aurresuposatzen du, eta harreman horien arabera bihurtzen da ulergarri.
- Integratzeko: Filosofiak, azkenik, jakintza integratzeko balio du, bai maila teorikoan (egiaren bilaketari dagokionez), bai maila praktikoan (giza bizitzaren azken helburuei dagokionez).