Filosofia: Alienazioa, Modernitatea, Ezagutza
Alienazioa: Ikuspegi Filosofikoak
Gizarte kapitalistan, Marxek bere ideologia garatu zuen testuinguruan, alienazioaren kontzeptua nabarmentzen da. Marxen arabera, langileek, beren lanarekin betetasuna sentitu beharrean, beren esentziatik urrunduta daudela esperimentatzen dute. Horrek alienatuta sentiarazten ditu, izan ere, beren lanaren emaitza ez da haientzat onuragarria, baizik eta kapitalistarentzat, hark baitarama etekin gehiena.
Marxekin alderatuta, Agustin Hiponakoak ez du alienazioa fenomeno ekonomiko gisa ulertzen, baizik eta bekatuaren ondorio gisa. Haren ustez, gizakia borondate askearen bidez sortua izan zen, eta, teoriaren arabera, Jainkoarentzat bizi beharko lukeen arren, bekatuak bere helburu jainkotiarretik urruntzen du. Gainera, zoriona lortzeko modu bakarra Jainkoaren ezagutza eskuratzea litzateke, hori baita benetako ondasun iraunkor bakarra.
Bestalde, Tomas Akinokoak, Aristotelesen eraginez, Marxen alienazioaren ikuspegiaren aurka egiten du. Haren ustez, gizartea eta lana ez dira nahitaez alienazioaren iturriak, baizik eta perfekzioa lortzeko bitartekoak. Bere ordena naturalaren doktrinaren arabera, pertsona bakoitzak gizartean bere eginkizuna du, eta hori betetzen duenean, lege naturalaren eta justizia jainkotiarraren arabera, gizakiak bere betetasuna aurki dezake.
Gaur egun, alienazioak existitzen jarraitzen du, ez Jainkoaren irudian, baizik eta sare sozialek ordezkatzen duten horretan. Hauek errealitate birtual bat transmititzen dute, eta haien erabiltzaileek benetakoa dela sinesten dute. Ondorioz, ikusitakoa imitatzera jotzen dute, eta horrek menpekotasun errealaren forma bat dakar.
Modernitatea eta Ezagutzaren Iturriak
Modernitatea Errenazimentua, Iraultza Zientifikoa eta Ilustrazioa bitartean gertatu ziren aldaketa intelektual, kultural eta zientifikoen multzoa da. Garai horiek Erdi Aroko pentsamendutik arrazoian oinarritutako mundu-ikuspegi baterako trantsizioa markatu zuten.
Alde batetik, arrazionalistek, eta bereziki Descartesek, mundua ezagutzeko ezagutzaren iturria arrazoia dela defendatzen dute. Gainera, ideia asko berezkoak direla baieztatzen dute, hau da, gizakia horiekin jaiotzen da. Haien metodoa matematikan oinarritzen da eta intuiziozkoa ere bada.
Bestetik, enpiristek, Hume nabarmenduz, esperientzia ezagutzaren iturri bakartzat hartzen dute. Haien ustez, burua tabula rasa bat da, hau da, bizitzan zehar esperimentatzen dugunarekin betetzen den orri zuria. Enpiristek zientzia esperimentalean eta metodo zientifikoan dute oinarria.
Ondorioz, ezagutzaren mugak arrazoia zein esperientziaren arabera baldintzatuta daude, eta bi faktore horiek jakintzaren eraikuntzan garrantzitsuak dira. Arrazionalismoak arrazoia ezagutzaren iturri gisa defendatzen du, eta enpirismoak zentzumenetan jartzen du arreta.