Faxismoa, Nazismoa eta Totalitarismoak: Konparaketa

NAZISMOA

FASZISMOA

TOTALITARISMOAK

GARAIA

1920an hasita.

Gerra arteko garaian sortu zen: 1918-1939.

XX. mende hasieran.

SORRERAREN ARRAZOIAK

• Versaillesko ituna.
• Kapitalismoaren aurka egin nahia.
• Klaseen arteko gatazkak.
• Alemanek zeukaten arrazakeria.
• 1929ko krisi ekonomikoa.
• Lehen Mundu Gerra galdu izana.

• Versaillesko ituna.
• Demokraziaren krisia.
• Krisi ekonomikoa.
• Boltxebikeen arriskua.
• Mistika belizista.
• Klase ertainen jarrera.

PENTSAMENDUA

• Askatasun eza.
• Berdintasunik ez.
• Botere guztia Hitlerrek (diktadura).
• Arrazakeria.

Eduki positiboen eza da, gauza guztien kontra azaltzen baita funtsean: antiliberala, antikapitalista, antikomunista, antisozialista eta antiparlamentarista.

• Askatasunik ez.
• Berdintasunik ez.
• Arrazakeria.
• Antikapitalismoa.
• Alderdi bakarra.

AGINTARI GARRANTZITSUAK

• Hitler.
• Goering.
• Hess.
• Borman.

• Mussolini.

• Hitler (Alemania nazia).
• Stalin (Sobietar Batasuna).
• Mussolini (Italia faxista).
• Francisco Franco (Espainia faxista).

HERRITARRAK KONTROLATZEKO ERABILTZEN DEN BIDEA

Indarkeria.

Indarkeria.

Indarkeria.

GERTAKIZUNAK

1920: Nazismoaren sorrera.

1933: Hitler boterean.

1934: Kutxillo Luzeen Gaua: Gau latz hartan Adolf Hitlerren aginduz Sturmabteilungeko (SA) buruzagiak atxilotuak edota erailak izan ziren.

1938: Kristal Hautsien Gaua: Herrialde guztiko hiritar judutarren aurkako indarkeria ekintzak gauzatu ziren, eta askorentzat Holokaustoaren lehen pausoa izan zen.

1945ean: Hitlerren boterearen bukaera, bere buruaz beste egitean.

1921: Alderdi faxistaren sorrera.

1922: Mussolini Italiako erregeari, Viktor Manuel, boterea kendu zion, eta bere burua Duce izendatu zuen (Kaudilloa). Urte berean Erromako Martxa eman zen.

1927: Carta del Lavoro.

1928: Alderdi guztiak debekatu egin ziren, PNF-A ezik. Orduan estatu totalitario bat jaio zen, eta estatu horren burua Mussolini izan zen.

1945: Mussoliniren boterearen bukaera, fusilatu egin zen bere amantearekin batera.

ONDORIOAK

Jende askoren ihesaldiak Alemaniatik, alderdi politiko bakarra onartzen zelako.

• Totalitarismoa.
• Lider bakarra.
• Arrazakeria.
• Bortizkeria.
• Nazionalismo sutsua.
• Antikomunismoa.
• Antikapitalismoa.
• Ideien jazarpena.