Falazia Logikoen Zerrenda eta Azalpenak
- 1. Erdiko puntua: Aurkako bi argudioak fidagarriak direnez, bien arteko erdiko puntuan egongo da egia.
- 2. Erdia ez-banatua: Kontzeptuek edo fenomenoek ezaugarri edo tasun bat partekatzen dute; horrela, kontzeptu horiek berberak direla ondorioztatzen da.
- 3. Antezedentea ukatu: Gertaera bat azaltzeko bakarrik kausa bat aurkezten dugu. Faltsua da kausa hori ezeztatzea ondorioa ukatzeko; izan ere, ezeztatutako ondorioaren kausak beste batzuk izan daitezke.
- 4. Ondorioa baieztatu: Gertaera bat esplikatzeko bakarrik kausa bat azaltzen dugu: faltsua da ondorio bakarra eman eta kausa baieztatzea.
5. Orokortze motak
- a. Orokortze azkarregia: Pertsona batek zerbait egiten badu, orduan guztiek egiten dutela pentsatzea.
- b. Orokortze interesatua: Argudioa defendatzeko lagin ez-adierazgarria edo txikiegia aurkezten da.
- c. Funtzik gabeko orokortzea: Arau orokorregia egiten da, eta gehiegizko hedadura hartzen du.
- 6. Fardeleko konponketa edo zatiketa: Talde bati ezaugarri batzuk leporatzen zaizkio froga enpirikorik egin gabe, "omen direlako". Osotasunerako egia omen dena zatientzat ere egia dela suposatzen da.
7. Kausalitate falaziak
- a. "Cum hoc ergo propter hoc": Halabeharrez edo kasualitatez batera gertatzen dira A eta B, baina adierazten da A-k B sortu duela, nahiz eta zergati-ondorio erlaziorik argi ez egon. Zalantzarik gabe, beste aukera batzuk daude; korrelazioak ez dakar berez kausalitatea.
- b. Amankomuneko kausa baztertu: Gertaera batek beste bat sortu duela adierazten du (A → B), baina segur aski beste bat (C) izan da kausa.
- 8. Itzuleraren falazia (Post hoc): Halabeharrez zerbait gertatzen bada eta, honen ondoren, beste zerbait, lehenengoa kausa dela eta bigarrena ondorioa dela adierazten da.
- 9. Norabide okertuaren falazia: Zergati-ondorio ordena naturala (A → B) alderantziz jartzen da (B → A).
10. Ondorioen araberako argudioak
- a. Ondorioetarako argudioa: Iritzia oker dagoela sinetsarazi nahi da, ondorioak sinesgaitzak direlakoan.
- b. Aldapa labainkorra: Ustezko gertaera kaltegarri bat gertatzen bada, gero kateatuta beste gertaera arriskutsu batzuk etorriko direla ziurtatzea.
- 11. Hasieraren eskaera (Petitio principii): Ondorioa premisa batetik dator, baina premisa hori lehenengo ondoriotik dator: logika zirkularra da, beraz.
- 12. Frogaren zama alderantzizkatu: "Nik ez dut neure adierazpena frogatu behar; zeuk demostratu behar didazu faltsua dela".
- 13. Ezjakintasunetik (Ad ignorantiam): Baieztapen baten egiazkotasunari (edo faltsutasunari) eusten dio, kontrakoa demostratu ezin delako. Ez dago frogarik A gezurra dela; beraz, A egia da.
- 14. Aurresupozizioa: Galderak dakarren erantzuna inoiz galdetu ez zen erantzunera darama.
- 15. Sasidilema: Bakarrik bi aukera azaltzen dira, nahiz eta aukera gehiago egon litezkeen.
