Euskarazko Sinonimoak eta Ideologia Faxistaren Oinarriak

Historia19 urt. 20264,77 KB

Euskarazko Sinonimoen eta Hiztegiaren Bilduma

Hona hemen idazkera aberasteko sinonimoen zerrenda zabala, hainbat testuingurutan erabiltzeko:

Jazo, gertatu / Nozitu, jasan / Zio, arrazoi / Laket, atsegin / Egotzi, aurpegiratu
Artez, zuzen / Uzkur, koldar / Aiduru, zain / Hala-moduzkoa, erdipurdiko
Etsi, amore eman / Bidezkoa, zuzena / Premu, maiorazkoa / Kausitu, topatu
Zendu, hil / Apeta, gurari / Erdietsi, lortu / Inondik ere, zalantzarik gabe
Xaxatu, zirikatu / Uztatu, lotu / Eltze, lapiko / Andara, piloa / Jagon, zaindu
Sesio, liskar / Oratu, heldu / Artega, urduri / Atondu, prestatu / Iseka, burla / Apar, bits
Katramila, nahaste / Iaioa, trebea / Zantzu, aztarna / Eragotzi, debekatu
Errenkada, ilara / Aise, erraz / Amildu, jausi / Xalo, apal / Aburu, iritzi / Ebatsi, lapurtu
Zabar, arlote / Ebatzi, erabaki

Aitzin, aurre / Auzapez, alkate / Biziki, asko / Erran, esan / Gibel, atze
Ihardetsi, erantzun / Jin, etorri / Lotsa, beldurra / Onen, ordu / Fitsik, ezer
Ohartu, konturatu / Atzera, ostera / Baitan, barnean / Baizik, baino
Sonatu, entzutesua / Umotu, ondu / Behiala, aspaldi / Inarrosle, hunkigarria
Aditu, entzun / Burutapen, gogoeta / Ikaraldi, dardara / Gudaritza, buruzagitza
Arrotz, kanpotar / Azaleko, ageriko / Menera, agindupean / Alegia, egon
Berresten, frogatzen / Beharrean, ordez / Ustez, itxuraz / Aldian-aldian, lantzean behin

Faxismoak XX. mendean zehar garatutako oinarri politiko eta sozialak honako hauek dira:

Estatu totalitarioa: Estatuaren kontrol erabatekoa defendatzen zuen bizitzako arlo guztietan.
Liberalismoaren ukapena: Herritarren berdintasuna, banakakoen eskubideak eta botere banaketa baztertzen zituen.
Alderdibakarreko sistema: Sistema politikoan alderdi bakarra onartzen zen, buruzagiaren nortasun-gurtza sustatuz.
Antikomunismoa eta antikapitalismoa: Hirugarren bidea proposatu zuten, sozialismo marxistaren eta kapitalismoaren ordezko gisa.
Nazionalismo espansionista: Nazionalismo erradikala, militarismoa eta lurralde-hedapena zituen oinarri.
Kultura dekadentearen bazterketa: Mendebaldeko gizarte eta kultura dekadentearen printzipioak arbuiatzen zituen.
Indarkeria politikoa: Oposizioaren aurkako indarkeria metodo legitimo gisa defendatzen zen.
Masen mobilizazioa: Alderdi faxistek herritarrak etengabe mobilizatzea zuten helburu.
Balore maskulinoak: Printzipio maskulinoak eta indarra goraipatzen ziren.

Faxismoak gizarteko hainbat estamentutan aurkitu zuen babesa:

Lehen jarraitzaileak: Desklasatutako gizarte-sektoreetako kideak izan ziren.
Gazteria: Gazte ekintzaile erromantikoen laguntza handia jaso zuen.
Erdimailako klaseak: Hirietako eta landa-eremuetako erdimailako klaseak batu zitzaizkion mugimenduari.
Langile-klasea: Langile-klaseko sektore batzuek ere bat egin zuten faxismoarekin.
Babes ekonomikoa: Enpresaburu eta lur-jabe handiek erakunde faxistak finantzatu zituzten euren interesak babesteko.
Indar armatuak: Armadak eta poliziak erakunde faxisten indarkeria onartu zuten etsai politikoak beldurtzeko.