Testu antolatzaileak, sinonimoak eta gutun idazteko gida

Hizkuntza eta literatura-n eguneratua4,98 KB

Laburpena

Dokumentu honek euskarazko testu antolatzaileak sailkatzen ditu (gehitzea, aurkaritza, ondorioa, kausa, adibidea, zerrendatzea eta konparazioa), hitz bakoitzaren sinonimoak eta esaldi adibideak ematen ditu. Gainera, euskal literaturaren garai eta egile nagusiak laburtzen ditu eta gutun formal eta informalak idazteko egitura azaltzen du.

Funtsezko puntuak

  • Testu antolatzaileak ideiak lotzeko eta testuaren kohesioa hobetzeko erabiltzen dira.
  • Gehitzeko antolatzaileak: honenbestez, era berean, gainera, halaber, ere, orobat.
  • Aurkaritzakoak: dena dela, ordea, berriz, aitzitik, alabaina, haatik, hala ere.
  • Ondorioa adierazten dute: hala, orduan, hortaz, halatan, beraz; kausa adierazten dute: ezen, izan ere, bada, zeren.
  • XVIII. mendeko Peru Abarka eta Alegiak dira euskal literaturaren lehen obra nabarmenak.
  • Gutun formalak eta informalak egitura desberdina dute: formalak gaia aurkezten du eta informalak korapiloa.

Frogatu zeure burua

Testu Antolatzaileak

Testu antolatzaileak ideiak lotzeko eta testuaren kohesioa hobetzeko erabiltzen diren hitz edo esamoldeak dira.

Gehitzea

  • honenbestez
  • era berean
  • gainera
  • halaber
  • ere
  • orobat

Aurkaritza

  • dena dela
  • ordea
  • berriz
  • aitzitik
  • ahatik
  • behinik behin
  • bestalde
  • ostera
  • alabaina
  • haatik
  • hala ere

Ondorioa

  • hala
  • orduan
  • hortaz
  • halatan
  • beraz

Kausa

  • ezen
  • izan ere
  • bada
  • zeren

Adibidea

  • besteak beste
  • alegia
  • hots
  • hala nola
  • esaterako
  • hala...nola
  • kasu

Zerrendatzea

  • honako hauek
  • hona hemen

Konparazioa

  • bezala
  • adina
  • antzeko
  • konparazio batera

Sinonimoak

Hitz bakoitzaren ondoan bere sinonimoa agertzen da:

Mehar
estu
Fina
ona
Ikara
beldurra
Hedatu
zabaldu
Apeta
desio
Txit
oso
Ezkilak
kanpaiak
Larri
handi
Herabe
lotsati
Hurreratu
gerturatu
Lerden
eder
Hosto
orri
Lana
beharra
Adinako
bezain
Entzun
aditu
Sasoi
garai
Sosik
dirurik
Patrikak
poltsikoak
Belardi
zelai
Jarraitu
segitu
Muturtu
haserratu
Ehorztu
lurperatu
Zendu
hil
Gomuta
pentsamendu
Uxatu
kanporatu
Ezbehar
istripu
Usu
askotan
Garaia
altua
Egotzi
kaleratu
Erietxe
ospitale
Pasa
igaro
Aintzina
aspaldi
Gupida
erruki
Iaioa
trebea
Egoskorra
burugogorra
Irudia
itxura
Abar
adar
Idortu
lehortu
Urdindu
ile-txuri
Zura
egurra
Margoko
kolore
Anitz
asko
Lako
bezalako
Partitu
abiatu
Maiz
askotan
Ene
nire
Enatu
nekatu
Arretaz
adi
Leun
lau
Miresgarri
harrigarri

Berridatziak eta Adibideak

Hona hemen esaldi eta esamolde batzuk, zuzenketekin edo adibide gisa:

  • Sendagileak zaintzeko esan zionetik zer jan eta zer edan ere ez dakiela dabil.
  • Halakoak eta hoberenak.
  • Haserre antzean hartu ninduen etxean.
  • Kale gorrian bizi ziren, uholdeak etxea aspaldi eraman baitzien.
  • Hain...ziren...non/ezen...baitzuen/zuen. (Egitura gramatikala)

Euskal Literatura

Euskal literaturaren garai eta egile garrantzitsuenak:

XVIII. mendea

  • Joan Antonio Mogel: Peru Abarka.
  • Bexenta Mogel: Alegiak (animalien istorioak, adibidez, lehoia eta sagua).

XIX. mendea

  • Erromantizismoa.
  • J.M. Iparragirre: Gernikako Arbola.
  • Indalezio Bizkarrondo "Bilintx": Behin Batean Loiolan.

XX. mendea

  • Joxean Artze: Txoriak Txori.
  • Txalaparta.
  • Ez Dok Amairu.

Peru Abarka

Laburpena: Praiska, Peru eta maisu Juan dira pertsonaia nagusiak. Lehen eleberria da, elkarrizketa bakarrean idatzia.

"Deritzot" aditza

Adibidea: Eskolan uniformea erabiltzeari gaizki deritzot.

Gutuna Idazteko Gida

Gutun Formala

  • Norentzat
  • Agurra
  • Gaia aurkeztu
  • Argudioak
  • Bukaera
  • Agurra
  • Tokia eta data

Gutun Informala

  • Tokia eta data
  • Agurra
  • Korapiloa
  • Bukaera
  • Agurra (adibidez: besarkada bat / musu bat)

Deskargatu

PDF Word HTML

Ohiko galderak

Zein dira gehitzea adierazten duten testu antolatzaileak?

Honenbestez, era berean, gainera, halaber, ere eta orobat dira gehitzea adierazten duten antolatzaileak, testuan ideia bat bestearen ondoren gehitzeko.

Zein da gutun formal baten egitura?

Gutun formalak norentzat, agurra, gaia aurkeztea, argudioak, bukaera, agurra eta tokia eta data ditu osagai gisa.

Frogatu zeure burua

Berrikuspen-txartelak

Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.

Testa

1. Zein testu antolatzaile da aurkaritza adierazten duena?
2. Zein antolatzailek adierazten du ondorioa?
3. Zein da Peru Abarka liburuaren pertsonaia nagusien artean?
4. Zein obra da J.M. Iparragirreren XIX. mendeko lana?
5. Zein antolatzailek adierazten du adibide bat?

AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.