Espainiako XIX. Mendeko Historia: Funtsezko Kontzeptuak

Termos fundamentais da historia de España no século XIX

A continuación preséntase unha compilación de conceptos e acontecementos fundamentais para comprender a evolución política e social do século XIX:

Afrancesados

Españois que na Guerra de Independencia seguiron o partido de Xosé I e dos ocupantes franceses.

Abdicacións de Baiona

Nome co que se coñecen as renuncias sucesivas dos reis Carlos IV e o seu fillo Fernando VII ao trono de España a favor de Napoleón en maio de 1808 na cidade francesa de Baiona, resultando Xosé I Bonaparte o novo rei español.

Cantonalismo

Insurrección político-social xurdida en numerosos puntos de España durante a I República en 1873. Os federais de provincias e as agrupacións federais anarquistas proclamaron unha serie de cantóns independentes que son considerados un dos motivos do fracaso do Réxime Republicano.

Estatuto Real

Carta outorgada, promulgada pola rexente María Cristina de Borbón en abril de 1834, pola que se creaban unhas novas Cortes, integradas por unha Cámara de Próceres e outra de Procuradores, elixidos mediante sufraxio moi restrinxido. O seu autor intelectual foi o político moderado Martínez de la Rosa.

Manifesto dos Persas

Documento ou petición asinada por un grupo de deputados das Cortes españolas o 12 de abril de 1814 no que lle pedían ao rei Fernando VII a supresión da Constitución de Cádiz de 1812, dos decretos das Cortes e a restauración do absolutismo e do Antigo Réxime.

Manifesto de Sandhurst

Documento de carácter político asinado o 1 de decembro de 1874 polo príncipe Afonso de Borbón mentres estudaba na academia militar británica do mesmo nome. A iniciativa de Cánovas del Castillo, o futuro monarca amosaba a súa disposición a converterse en rei dunha monarquía parlamentaria.

Pragmática Sanción de 1830

Documento aprobado polo rei Fernando VII, facendo pública a Pragmática de 1789 e pola que se anulaba a Lei Sálica, permitindo no futuro o acceso ao trono das mulleres da familia real, como a súa primoxénita Sabela II.

Pronunciamento

Termo que naceu no século XIX en España para designar as ocasións nas que un xefe militar se valeu das súas tropas para modificar a orde política establecida.

Sufraxio censatario

Sistema electoral no que só unha parte minoritaria da poboación podía formar parte dun censo electoral e ter dereito ao voto.

Sufraxio universal

Sistema electoral no que teñen dereito a votar todas as persoas maiores de idade. Ata a II República só incluía aos varóns en España.

Tratado de Valençay

Acordo asinado en Valençay entre Napoleón e Fernando VII en decembro de 1813 no cal Napoleón recoñecía a Fernando VII como rei de España e retiraba as tropas francesas da península. O tratado non entrou en vigor ao rexeitalo as Cortes e a Rexencia españolas.

Unión Liberal

Partido político español da segunda metade do século XIX fundado por Leopoldo O'Donnell en 1858.