Espainiako Lurzoruaren Erabilerak eta Landa-Egituraren Eraldaketak
Lurzoruaren erabilerak
1) Nekazaritza-ekoizpena
- Zerealak (belar-landareak, giza elikadurarako, abeltzaintzarako eta elikagai osagarrien ekoizpenerako). Laborantza-eremu nagusia Penintsulako barrualdeko lehorreko lurrak dira. Ekoizpena, batez ere, atzerriko herrialde europarren errendimenduen atzetik dago.
- Lekaleak (giza kontsumorako berdean edo lehorrean, eta abeltzaintzarako elikadura). Laborantza-eremua zerealena ia bera da. Mekanizazio-zailtasunak eta errendimendu txikiak ditu.
- Mahastia (lehorreko zuhaixka-laborantza, mahatsa freskoan kontsumitzeko edo ardoa ekoizteko). Laborantza-eremu nagusia Kastilla-La Mantxa da. Errendimendu txikikoa.
- Olibondoa (lehorreko zuhaitz-laborantza, oliba mahairako eta olio ekoizpenerako). Laborantza-eremu nagusia Andaluziako lautadak dira: Córdoba eta Jaén. Errendimendua oso aldakorra da; oliba-olio ekoizpena munduan handiena da.
- Baratzeko eta frutagintzako laborantzak (freskoan kontsumitzeko edo industria kontserbagilean erabiltzeko). Ureztatutako lurrak, penintsulan eta uharteetan. Ekoizpen komertziala eta autokontsumokoa.
- Laborantza industrialak (eraldaketa industrialerako erabiltzen dira): ekilorea, artoa, ehuna eta tabakoa. Penintsulako hego-erdiko ureztatutako lurrak. Ekoizpena industriarekin oso lotuta dago.
- Abeltzaintzarako laborantzak (animalien elikadurarako). Penintsulako iparralde-erdiko lehorreko lurrak. 1950etik ekoizpena hazi egin da.
2) Jarduera forestala
Helburu nagusia egurra ekoiztea da, eraikuntzako industrietan, altzarigintzan eta paper-fabrikazioan erabiltzeko. Ekoizpen nagusiko probintziak Penintsulako iparraldekoak, Soria eta Huelva dira. Egur-ekoizpena hazi egin da hazkunde azkarreko espezieen zabalkundearekin. NPAk basoberritzea eta azpilaborantza sustatzen ditu.
3) Landa-espazioaren erabilera berriak
Kausak:
- Landa-eremuari buruzko pertzepzio positibo berria.
- Deszentralizatzeko joera.
Erabilera berriak: egoitzakoak, industriakoak, zerbitzuenak, paisaia-, kultura- eta kontserbazio-erabilerak.
Ondorioak:
- Positiboak: biztanleriaren eta jarduera ekonomikoaren banaketa orekatuagoa espazioan.
- Negatiboak: espazio agrarioaren identitatearen galera; ingurumen-degradazioa.
Espainiako nekazaritza-egituraren azken eraldaketak
1) Landa-biztanleria
- Nekazaritza-jardueretan lanean ari den biztanleria urria eta zahartua da. Arrazoi nagusia landatik hirira joatea izan da, lanen mekanizazioak bultzatuta.
- Biztanleriaren joerak: eremu landatar desabantailatuetan beherakada eta zahartzea jarraitzen du. Eremu landatar dinamikoagoetan, berriz, berreskuratze eta gazteztea gertatu da.
2) Ustiategi agrarioak
- Landa-espazioa lursail eta ustiategi agrarioetan antolatzen da.
- Azken eraldaketak:
- Tamaina fisikoa: ustiategi txikia nagusi da Penintsulako iparraldean eta Valentziako Erkidegoan; handia, berriz, Andaluziako mendebaldean, Extremaduran, Kastilla-La Mantxan, Kastilla eta Leónen eta Aragoin.
- Jabetza-erregimena: jabetza-kasuan absolutua, eta gainerako kasuetan mugagabea.
3) Teknikak eta nekazaritza-sistemak
- Eraldaketa teknikoek aurrerapenak ekarri dituzte, hala nola mekanizazioa eta txartelen bidezko kudeaketa.
- Nekazaritza-sistemek intentsifikazio gero eta handiagoa ekarri dute ekoizpenean, eta, aldi berean, errendimenduak hazi dira.
4) Abeltzaintza-egitura
- Abeltzaintza haragi edo esne ekoizpenean espezializatzeko joera du.
- Gero eta teknifikatuagoa da, esnetzeko makina mekanikoak erabiliz.
5) Nekazaritza Politika Komunitarioa (NPA)
Espainiak NPAn sartzeak ondorio hauek izan ditu:
- Europako merkatu komunean integratzea. Barne-merkatuan, Espainiako prezioak igo dira; kanpoan, berriz, Espainiak erosketak murriztu ditu AEBak bezalako eremuetan. Europako libre merkataritzak Espainiako produktuei aukera eman die milioika kontsumitzaile, erosteko ahalmen handikoen merkatuan sartzeko.
- Nekazaritza-jarduera komunitarioaren arazoek kaltetzea: produktuen prezio altuak, nekazaritza- eta abeltzaintza-gehiegikeriak, elikagaien segurtasun eta osasunari buruzko kontsumitzaileen eskakizunak eta landa-eremu askoren despopulazioa.
- Espainiako erkidegoak modu desberdinean kaltetu dira NPAk eraginda.