Espainiako ibaien ezaugarriak eta banaketa hidrografikoa
Espainiako ibaien ezaugarriak
Kaudala
Kaudala ibai batek daramaten ur batezbestekoa da. Bi modutara neur daiteke: kaudal absolutua, m3/s-tan adierazita, eta kaudal erlatiboa, arroaren azalera (km2) kontuan hartuta. Kaudal absolutua prezipitazioekiko proportzionala da. Kaudalaren balioak erabileraren eta kontsumoaren araberakoak dira. Espainiako ibaiek kaudal txikia edo urria dute, oro har.
Irregulartasuna
Espainiako ibaiak irregularrak dira, uholde handiak eta uraren jaitsiera nabarmenak izaten dituztelako. Hainbat faktorek eragiten dute: urtaroa, prezipitazio- eta tenperatura-erregimena, lurrunketa eta erabilera-maila.
Kaudalaren aldaketak
Ibaiek uholdeak (kaudalaren gehikuntza anormalak) eta uraren jaitsierak (estiaje) jasaten dituzte. Faktore fisikoak dira horien arrazoia: malda handia eta landaredi urria.
Ibaien iraupena
Espainiako ibaiak kurtso laburrekoak dira.
Bertienteak
Bertiente bat ur bera mar berean isurtzen duten lurren multzoa da. Hiru bertiente daude Espainian: kantabrikoa, atlantikoa eta mediterraneoa. Lerro banatzaile batek bereizten ditu, eta lerro hori Kantabriar mendilerroak, Iberiar mendilerroak eta Penibetiko sistemak osatzen dute.
Penintsulako ibaien sailkapena
Bertiente kantabrikoko ibaiak
Laburrak, kaudal handikoak eta malda handikoak dira. Kostaldeko mendietan jaiotzen dira. Erosio-indar handia dute, baina landaredia ez balego erosioa are handiagoa izango litzateke. Kaudal handiko eta prezipitazio ugarikoak direnez, erregimen erregularra dute.
Bertiente atlantikoko ibaiak
Luzeak dira. Mediterraneo inguruan jaiotzen dira eta Atlantikoan isurtzen dira, lautadetan zehar. Erregimen irregularra dute: udan estiajeak izaten dituzte eta udazkenean eta udaberrian uholdeak.
Bertiente mediterraneoko ibaiak
Ebroa izan ezik, ibai laburrak dira. Harrankak osatzen dituzte eta bertienteak eta deforestatutako malda-lurrak modu bortitzean higatzen dituzte. Erregimen oso irregularra dute: udan estiaje nabarmenak izaten dituzte eta udazkenean uholde suntsitzaileak izan ditzakete.
Penibetiko ibaiak
Penibetiko mendilerroan jaiotzen dira eta zeharkatzen dute. Laburrak dira, kurtso azkarrekoak eta erregimen irregularrekoak (Guadalhorce, Guadarranque, Guadalfeo, etab.).
Valentziako ibaiak
Arro txikiko, malda handiko eta laburrak dira. Kaudal txikia dute eta irregulartasun handia, eta udazkenean eta udaberrian uholdeak eragin ohi dituzte. Udan lehorrean geratzen dira.
Kataluniako ibaiak
Garrantzitsuenak Ter eta Llobregat dira. Kaudal erregularra dute.
Humedalak
Espainian 73 humedal daude. Garrantzitsuenak Doñana, Albufera eta Daimiel dira. Humedal bat ur-sakonera txikiko lur-azalera bat da, uraz estalita dagoena. Uda-lehorte garaian desagertu daitezke. Ekosistema gisa oso garrantzitsuak dira, bizitza sortzen dutelako.