Erromantizismoa: Gaiak, Ezaugarriak eta Artea
Erromantizismoa Erresuma Batuan eta Alemanian XVIII. mendearen amaieran sortu eta XIX. mendean zehar garatu zen mugimendu artistiko, literario, kultural eta politikoa da, Ilustrazio eta Neoklasizismoko arau aristokratiko, sozial eta politikoen aurkako mugimendu iraultzailea.
Pentsamendu- eta idazkera-askatasunagatik irudimena eta subjektibitatea dira mugimenduaren joera bereizgarrienetako batzuk: sentimenduaren garrantzia gailentzen da. Literaturatik abiatutako mugimendua izan zen, XIX. mende osoa hartu zuena, baina azkenean espazio literarioa errealismoarekin partekatu zuen.
Erromantizismoaren Gai Nagusiak
- Egozentrismoa: Norbanakoa banako eta unibertsal bihurtzen du aldi berean; unibertsoa ezin da ezagutu norberaren ezagutzatik abiatuta ez bada, izan ere, gizona makrokosmosaren irudia baita.
- Askatasuna: Artearen eremuan, pertsonak askatasuna behar baitu bere burua eta kanpoko mundua aztertzeko, Bataren eta Guztiaren artean komunikazioa lortzeko, era horretara infiniturantz hurbiltzeko.
- Maitasuna eta heriotza: Maitasuna, ezagutzarako bide, sentimendu garbi, bizitzan sineste, artearen eta edertasunaren gailur den aldetik, erromantikoaren helburu bihurtzen da. Maitasunak, ordea, infiniturako gogoa biziagotzen du.
Ezaugarri Orokorrak
Jarrera sentimental, eskuzabal eta idealista jakin bat adierazteko erabiltzen dira erromantizismo eta erromantiko hitzak. Ez zen arte-estilo hutsa izan, baizik eta bizi-jarrera bat. Artearen arlora eramanda, arau neoklasiko zurrunen kalkulu eta harmoniari aurre egiteko sortu zen kontzeptu hori. Gorespen bitalista eta arlo berriak (ekialdeko exotismoa, gerra-gatazkak, analisi psikologikoa...) esploratu beharra oinarri hartuta.
Arte Plastikoetako Ezaugarriak
Arte plastikoei dagokienez, mugimendu piktorikoa izan zen funtsean erromantizismoa, bost ezaugarri hauek izan zituen bereizgarri:
- Dibertsitatea, uniformetasunaren aurka, eta gizabanakoaren eta tradizioen gorespena.
- Askatasun indibiduala eta nazionala lortzeko grina, garaiko iraultza burgesekin bat.
- Historizismoa iraganeko sustrai nazionalak bilatzeko bide gisa, Erdi Aroan gehienbat.
- Natura sentikortasunaren eta erlijioaren ikuspegitik ulertu eta sentitzea.
- Exotiko, irudimenezko eta irrazionalarekiko nahia, Afrika iparraldeko mundu musulmanarekiko interesa.