Errekonkista: Erresuma kristauen sorrera eta hedapena
Asturiasko Erresuma eta Covadongako Gudua
722. urtean, kristauek musulmanen erasoaldi bat atzera bota zuten Europako mendien inguruan. Gatazka txiki bat izan arren, Covadongako Gudua deitu zitzaion eta Errekonkistaren abiapuntutzat hartu zen. Kristauen buruzagia Pelaio izan zen, Asturiasko lehenengo erregea.
IX. mendea: Pirinioetako gune berriak
IX. mendean, Pirinioetan gune berriak sortu eta hegoaldeko lurraldeetako musulmanen aurka borrokatu ziren:
- Pirinioen mendebaldean: Euskal tribuak bizi ziren, eta burujabetasunari eutsi zioten.
- Pirinioen erdialdean: Aragoiko Konderria sortu zen, Jaka hiriburu zuela.
X. mendea: Leongo Erresumaren sorrera
X. mendearen hasieran, Asturiasko erregeek gortea Oviedotik Leonera eraman zuten. Une hartatik aurrera, Leongo Erresuma deitu zitzaion.
XI. mendea: Nafarroako Erresumaren gailurra
XI. mendean, Antso III.a Nagusia Iruñeko erregea izan zen. Lurralde kristau gehienak menderatu zituen: Aragoi, Gaztela eta, gainera, Leon eta Kataluniako kondeen basailutza jaso zuen.
Erresumen banaketa eta hedapena
1035. urtean, Nafarroako Erresuma bere semeen artean banatu zuen. Gaztelak eta Aragoik erresuma-maila hartu zuten:
- Aragoiko Erresuma: Zaragozako Taifa Erresumako musulmanen aurka borrokatu zen.
- Gaztelako Erresuma: Errekonkistaren motor nagusia izan zen, Cid pertsonaia nabarmendu zelarik. Burgos zen hiririk garrantzitsuena.
XI. eta XII. mendeak: Leongo Erresumaren hedapena
Leongo Erresumak Erdialdeko Sistemarantz zabaltzea lortu zuen, Salamanca, Ávila eta Portugalgo Konderriaren lurrak hartuz. Gerora, Gaztela eta Portugal erresuma independente bihurtu ziren, Galizia Leoni batuta geratu zen bitartean.
Batasunak eta garaipenak
- 1085: Alfonso VI.ak Gaztela eta Leon erresuma bakarrean batu zituen.
- 1118: Aragoiko erresumak Zaragoza konkistatu zuen.
- XIII. mendea: Leongo eta Gaztelako erresumak elkartu ziren betiko.
- 1212: Navas de Tolosako Gudua, almohadeen aurkako garaipen garrantzitsua. Gaztelakoek Aragoiren eta Nafarroaren laguntza izan zuten.
